Türkiye`de Nasturi sorunu
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TARİH ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CİHANGİR İLERİ
Danışman: ÜÇLER BULDUK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Batılı tarihçilerin yanlış olarak "Doğu Süryanileri" dediği Nasturiler, uzun yüzyıllar sessiz sedasız yaşamışlarken, özellikle 19. yy.ın ikinci yansı ile 20. yy.ın ilk çeyreğinde Osmanlı Devleti'ne ve Türkiye Cumhuriyeti 'ne karşı ayaklanmışlardır. Bu ayaklanmaların temel nedenleri, iki toplum arasındaki din farkı, bölgenin ekonomik potansiyelinin bulunmaması, sosyal bakımdan geri kalmış aşiretler halinde yaşamaları ve en önemlisi Amerika Birleşik Devletleri, İngiltere, Rusya ve Fransa'nın politik çıkarlarına alet olmaları şeklinde açıklanabilir. İlk Nasturi hareketleri Osmanlı Devleti döneminde 1 843 yılında başladı. Olaylar zamanla büyüyerek devam etti. İngilizler, Kürtleri de aldattı. Sanki onlar başka bir milletmiş gibi, Osmanlı Devleti'ne karşı ayaklandırdılar. Böylece, Osmanlı Devleti son yıllarında bir dizi Bedirhan isyanlarıyla uğraşmak zorunda kaldı. Aynı taktiği uygulayan İngilizler, Musul sorunu gündeme geldiğinde önce Nasturileri ayaklandırdı. 1924 yılında ortaya çıkan bu ayaklanma, Türkiye Cumhuriyeti 'nin kararlı bir harekâtı sonuncu yaklaşık on beş gün içinde bastırıldı. İngiltere bundan sonuç alamayınca 1925 yılında Şeyh Sait ayaklanmasını başlattı. Böylece Musul meselesini büyük ölçüde kendi istediği biçimde çözmeyi başardı. Tezde ana hatları çizilen bu olayların mümkün olduğu kadar ayrıntılarına inilmeye çalışılmıştır.