Okul öncesinde özel gereksinimi olan ve olmayan çocukların matematik performanslarının öğretmen görüşüne dayalı olarak belirlenmesi

SAVAŞ BERK

Okul öncesinde özel gereksinimi olan ve olmayan çocukların matematik performanslarının öğretmen görüşüne dayalı olarak belirlenmesi

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, ÖZEL EĞİTİM ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SAVAŞ BERK

Danışman: HATİCE BAKKALOĞLU

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarının yürütüldüğü okul öncesi sınıflarda eğitim gören özel gereksinimi olan ve olmayan öğrencilerin matematik performanslarının öğretmen görüşüne dayalı olarak belirlenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçtan hareketle öncelikle geçerliği ve güvenilirliği ispatlanmış bir ölçme aracının alanyazına kazandırılması, okul öncesi sınıflardaki öğrencilerin matematik performans düzeylerinin belirlenmesi ve matematik performans düzeylerinde farklılık oluşturan değişkenlerin ortaya konulması hedeflenmiştir. Ölçek geliştirme aşamaları dikkate alınarak hazırlanan çalışmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Çalışma grubu amaçsal örnekleme yöntemi ile belirlenmiştir. Çalışmanın amaçları doğrultusunda öncelikle madde havuzu oluşturulmuş, uzman görüşü alınarak ölçeğin pilot uygulama formu oluşturulmuştur. Daha sonra geçerliğe ve güvenirliğe ilişkin analizlerin yapılması ve ölçme aracının nihai formunun oluşturulması için bağımsız anaokullarında hizmet veren 194 öğretmenden 970 öğrenciye ilişkin veri toplanmıştır. SPSS paket programına aktarılan veriler üzerinde normal dağılıma ilişkin varsayımlar incelenmiş ve uygun istatistiksel işlemler kullanılarak analizler yapılmıştır. Çalışmanın ilk amacı doğrultusunda öncelikle, geliştirilen üç alt formdan oluşan Matematik Performansı Değerlendirme Aracı'nın (MAPEDA 36-72 Ay) kapsam ve yapı geçerliği analizleri ile geçerlik; Cronbach alfa, iki yarı test, alt-üst %27 ve madde toplam korelasyonu analizleri ile güvenirlik analizleri gerçekleştirilmiştir. Yapı geçerliği analizi için yapılan AFA ile ölçeğin faktör yapıları belirlenmiş; 5 faktörlü 27 maddelik MAPEDA (36-48 Ay), 5 faktörlü 34 maddelik MAPEDA (49-60 Ay) ve 5 faktörlü 34 maddelik MAPEDA (61-72 Ay) formları elde edilmiştir. MAPEDA'nın (36-72 Ay) açıklanan toplam varyans değerleri; MAPEDA (36-48 Ay) formu için %66, MAPEDA (49-60 Ay) formu için %71 ve MAPEDA (61-72 Ay) formu için %73'tür. DFA ile test edilen uyum değerlerinin (RCI, CFI, NFI, NNFI, IFI, RF, RMSEA, RMR, SRMR, GFI, AGFI) her bir alt form için mükemmel uyum gösterdiği görülmüştür. MAPEDA (36-72 Ay) için yapılan güvenirlik analizleri sonucunda Cronbach α güvenirlik değerleri; MAPEDA (36-48 Ay) formu için .98, MAPEDA (49-60 Ay) formu için .99 ve MAPEDA (61-72 Ay) formu için .99, iki yarı test güvenirliği r değerleri; MAPEDA (36-48 Ay) formu için .97, MAPEDA (49-60 Ay) formu için .96 ve MAPEDA (61-72 Ay) formu için .96 bulunmuştur. MAPEDA'nın (36-72 Ay) her bir alt formu alt-üst %27 güvenirlik p değeri .05 düzeyinde anlamlı bulunurken madde toplam korelasyon değerlerinin alanyazında belirtilen kriterleri sağladığı tespit edilmiştir. Çalışmanın ikinci amacı doğrultusunda okul öncesi kaynaştırma/bütünleştirme uygulamalarının yürütüldüğü sınıflarda eğitim gören öğrencilerin matematik performans düzeyleri MAPEDA (36-72 Ay) ile değerlendirilmiş ve öğrencilerin çoğunun (%51) çok düşük ve düşük matematik performans düzeyine sahip oldukları belirlenmiştir. Araştırmanın son amacına yönelik kaynaştırma/bütünleştirme uygulamaları yürütülen okul öncesi sınıflarında eğitim gören öğrencilerin matematik performans düzeyleri; aileye (aile gelir düzeyi, anne baba eğitim düzeyi, ailedeki çocuk sayısı), öğrenciye (cinsiyet, eğitim alma süresi, tanı durumu), öğretmene (cinsiyet, yaş, mesleki kıdem) ve sınıfa (sınıf mevcudu, tanılı öğrenci sayısı, yardımcı/gölge öğretmen durumu) yönelik değişkenlere göre değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; aile gelir durumu, öğrenci cinsiyeti, öğrencinin tanı durumu ve yardımcı/gölge öğretmen durumunun MAPEDA'nın (36-72 Ay) her bir alt formunda öğrencilerin matematik performans düzeyleri üzerinde anlamlı farklılıklara yol açtığı tespit edilmiştir.