Sıçan karaciğerinde karbon tetraklorür (CCl4) hasarına karşı melatonin ve D vitamininin oksidatif stres ve MMP-9 üzerine in vivo, in vitro ve histokimyasal incelemeler

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2014

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLŞAD ÖZERKAN

Danışman: Nesrin Özsoy Erdaş

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada CCl4 ile oluşturulan karaciğer hasarına karşı melatonin (MEL) ve D Vitamininin (D Vit) iyileştirici ve koruyucu etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışmada, 180-220gr ağırlığında 42 adet Wistar-Albino erkek sıçan kullanıldı. Sıçanlar, kontrol grupları (G1, G2), CCl4 (G3), CCl4+MEL (I) (G4), CCl4+MEL (II) (G5), CCl4+D Vit (I) (G6) ve CCl4+D Vit (II) (G7) olmak üzere 7 gruba ayrıldı. Hepatik fibrozis CCl4 verilerek oluşturuldu. CCl4 enjeksiyonununun başlangıcından itibaren, G4 ve G5'e MEL; G6 ve G7'ye D Vit verildi. CCl4 enjeksiyonunun kesilmesinin ardından, 2 hafta daha G5'e MEL ve G7'ye D Vit uygulamasına devam edildi. Deney sonunda sıçanlardan intrakardiyak kan alınarak, karaciğer dokuları çıkarıldı. Hepatik hasar, kan serum örneklerinin biyokimyasal analizi ve doku örneklerinde histopatolojik incelemelerle değerlendirildi. Doku homojenatlarında glutatyon (GSH), malondialdehit (MDA) ve süperoksit dismutaz (SOD) seviyeleri ölçüldü. MMP-9 ve dezmin aktiviteleri immünohistokimyasal incemelerle saptandı. HepG2 ve Hep3B hücrelerinde canlılık MTT yöntemi ile belirlendi. Sonuç olarak, CCl4 grubunda MDA seviyesinin arttığı GSH seviyesinin azaldığı izlendi. ALT, ALP, GGT, CHOL seviyeleri artarken, BA ve ALB değerlerinin düştüğü gözlendi. Histokimyasal olarak hepatosit dejenerasyonu, lobular dizilim bozukluğu, sinüzoidal dilatasyon, fokal nekrotik alanlar, hiperemi, glikojen kayıpları ve retiküler lif kalınlaşması belirlendi. Portal alan ve sentral ven çevresinde hepatik fibrozis gözlendi. Portal venler arasında köprüleşen fibröz septa izlendi. MMP-9 ve dezmin aktivitelerinde artış saptandı. Melatonin ve D Vitamini uygulamalarının hasarı kısmen telafi edilebildiği görüldü. In vitro olarak ta, hücre canlılığının korunduğu saptandı. Elde edilen bulgulara göre, CCl4 ile oluşturulan karaciğer hasarına karşı hem melatoninin hem de D Vitamininin lipit peroksidasyonunu azalttığı ve antifibrotik rol oynayabildiği ileri sürülebilir.