Erişkinlerde İşitme Kaybının Etkisinin Değerlendirilmesi Ölçeğinin Türkçe Geçerlik ve Güvenirlik Çalışması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, KULAK BURUN BOĞAZ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: HÜSEYİN ÖZTÜRK
Asıl Danışman (Eş Danışmanlı Tezler İçin): Suna Tokgöz Yılmaz
Eş Danışman: Mine Baydan Aran
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmanın amacı, Erişkinlerde İşitme Kaybının Etkisinin Değerlendirilmesi (EİKED) ölçeğinin Türkçe geçerlik ve güvenilirliğini değerlendirmektir. Çalışmaya işitme kaybı olan 200 (103 E, 97 K ort yaş:41,61 ±14,71) birey çalışmaya dahil edildi. Geçerlik analiz için yapı geçerlilik ve dış geçerlik analizi yapıldı. Yapı geçerliliği analizinde Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) uygulandı. Dış geçerlilik analizinde ise EİKED ile APHAB arasındaki korelasyon değerlendirildi. Güvenirlik analizinde ise iç tutarlılık ve test tekrar test analizleri uygulandı. İç tutarlılık analizinde Cronbach α katsayısı ile değerlendirildi. Test-tekrar test güvenilirliğinin analizinde ise EİKED'in alt bileşenlerinin kararlılık düzeyleri hesaplandı. Yapı geçerliliği analizinde, EİKED ölçeğin tüm alt kategorilerinin faktör yapısı (AFA) ile tüm alt kategorilerin uyum endeksleri (DFA) kabul edilebilir olduğu tespit edildi. Dış geçerlilik analizinde, EİKED anketinin tüm alt kategorileri ile APHAB anketinin tüm alt kategorileri arasında korelasyon elde edildi (r: 0,622 ile -0,16, P < 0.05). En yüksek pozitif korelasyon, EİKED mesleki yaşam kategorisi ile APHAB toplam skoru arasında bulundu (r=0,622). Güvenilirlik analizinde, EİKED toplam skor ve tüm alt kategorilerinin skorlarında orta ile yüksek derecede iç tutarlılık gösterdi (EİKED/200 toplam Cronbach α=0.941; EİKED/150 toplam α=0.925; hayat kalitesi α=0.783; kişisel yaşam α=0.815; sosyal yaşam α=0.869; mesleki yaşam α=0.873). EİKED/200 toplam ve EİKED/150 toplam puanının test-tekrar test güvenilirliği yüksek elde edildi (ICC = 0.958 ve ICC = 0,940). Yaşam kalitesi, kişisel yaşam, sosyal yaşam ve mesleki yaşam alanlarının ICC'si sırasıyla 0,835, 0, 821, 0, 886 ve 0, 877olarak bulundu. Sonuçlar, EİKED Türkçe versiyonunun yetişkinlerde işitme kaybının etkisini değerlendirmek için geçerli ve güvenilir olduğunu göstermektedir. Anahtar Kelimeler: İşitme kaybı, Anket, İşitsel Rehabilitasyon, Hayat Kalitesi, İşitme Cihazı