Benign prostat hiperplazisinin kontrolü için kullanılan ilaç tedavilerinin gözden geçirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMAKOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GİZEM ULUTAN
Danışman: SERAP GÜR
Özet:46 ÖZET BENIGN PROSTAT HİPERPLAZİSİNİN KONTROLÜ İÇİN KULLANILAN İLAÇ TEDAVİLERİNİN GÖZDEN GEÇİRİLMESİ Benign Prostat Hiperplazisi erkeklerde yaygın olarak görülen ve prevalansı yaşla beraber artan bir hastalıktır. BPH, alt üriner kanal semptomları (LUTS) adı verilen bir çok semptoma yol açmaktadır. Bu semptomlar hastaların günlük aktivitelerini etkilemekte ve hayat kalitelerini azaltmaktadır. BPH'ı olan hastaların çoğu rahatsızlık verici semptomlar nedeni ile medikal ve cerrahi tedaviler almaktadır. Batı dünyasında yaşlı popülasyonun artan büyüklüğü ve eşlik eden ulusal sağlık sistemlerinin finansal durumu, mevcut tedavilerin etkinlik, güvenilirlilik ve maliyetinin belirlenmesini ve hastanın sağlık durumu göz önünde tutularak ona en uygun ve maliyet-etkinlik ilişkisi en iyi olan tedavinin seçimini gerektirmektedir. BPH'lı hastalarda çoğu zaman diabet, hipertansiyon, kardiyovasküler hastalıklar gibi başka rahatsızlıklar da mevcuttur. BPH kontrolünde ilaç seçimi yapılırken hastanın mevcut sağlık durumu, kullandığı diğer ilaçlar, kullanılacak ilaçların etkinliği, güvenilirliliği göz önüne alınmalıdır. Bu ders projesinde amaç mevcut medikal ve alternatif yöntemlerin etkinlik ve güvenilirliliğini gözden geçirmek, ilaç seçiminde nelere dikkat edilmesi gerektiğini belirlemek ve gelecekte BPH' m daha etkin kontrolü için yapılması gerekenleri saptamaktır. Bu ders projesi hazırlanırken çeşitli ilaçlar için 2000-2004 yılları arasındaki literatürler taranmıştır. BPH kontrolünde etkinliği saptamak için IPSS, AUA, Boyarsky gibi semptom skorları; Qmax, prostat hacmi, PSA, akut üriner retensiyon; tolere edilebilirlliği saptamak için tedaviyle ilgili yan etkiler ve tedaviyi yanda bırakma oranlan incelenmiştir. BPH tedavisinde ilk basamak tedavi aı-adrenoseptör antagonistleridir. Tüm aı-adrenerjik antagonistler BPH'ın işeme semptomlanm ve hastalann yaşam kalitesini düzeltmede eşit etkinliktedir, fakat yan etkilere neden olma potansiyelleri farklıdır, aı- adrenoseptör antagonistlerin kardiyovasküler yan etkileri vardır, aı-adrenoseptör antagonistleri arasında üroseçicilik önemlidir, üroselektif blokörler kardiyovasküler yan etkilere daha az neden olurlar, aj-adrenoseptör antagonistlerin başansız olduğu durumlarda veya prostat hacmi büyük olanlarda 5a-redüktaz inhibitörleri kullanılabilir. 5a-redüktaz inhibitörlerinin etkinlikleri aı-adrenoseptör antagonistlerinden azdır, seksüel fonksiyonlarda bozukluklara neden olabilirler. BPH kontrolü için alternatif tedaviler ve fitoterapik ajanlar mevcuttur, ancak bu ajanlarla ilgili bilgiler sınırlıdır, fitoterapik ajanlarla ilgili kontrollü çalışmalar yoktur. TURP, BPH kontrolünde altın standart olmayı sürdürmektedir, ancak medikal tedavilerin geliştirilmesi cerrahi girişimlerin sayışım azaltmıştır. Mevcut ilaçlarla karşılaştırmalı, randomize, uzun süreli, plasebo kontrollü, çift körlü çalışmaların yapılması BPH kontrolü bakımından önemlidir. İleride üroselektif, BPH kontrolünde etkin, semptomlan ferahlatan ve bununla beraber komplikasyonlan engelleyen hatta hastalığın ilerlemesini durduran ajanların geliştirilmesi hedeflenmektedir. ANAHTAR KELİMELER: a-blokör, 5a-redüktaz inhibitörleri, AUR, BPH, LUTS