Mukaddimetü'l-Edeb'in Yozgat nüshasında isimler giriş-metin-dizin (1a-60a)


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEZEN ÖZKAN

Danışman: AYSU ATA

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Zemahşeri tarafından 1128?1144 yılları arasında yazılan Mukaddimetü'l-Edeb, Arapça öğrenmek isteyenler için hazırlanmış kullanışlı bir sözlüktür. Eser, yazıldığı dönemin günlük yaşamına ilişkin zengin bir kelime hazinesine sahiptir: Dokumacılık, gemicilik, ayakkabıcılık v.b. meslek grupları ve bunlara ait terimler; kavimler ve akrabalık isimleri; dini bilgiler; şifalı otlar, çeşitli hastalıklar, organlar v.b. Bu nedenle Mukaddimetü'l-Edeb, yazıldığı dönemden günümüze kadar, pek çok dile tercüme edilmiş bir sözlüktür. Eserin Harezm Türkçesi ile tercümeli nüshalarından yazılış tarihi belli olan en eski nüshası Yozgat nüshasıdır. 347 varak olan nüsha, Semerkand-Buhara çevresinde 10 Cemadilevvel 655 (=27 Mayıs 1257) yılında İbrahim b. Mahmud Sufi el-Müezzin tarafından istinsah edilmiş. Yazıldığı yer ve tarih dikkate alındığında Yozgat nüshasının müellif yazmadaki bazı kelime ve şekilleri içerdiği söylenebilir.