Şanlıurfa Harran Ovası sulu tarım işletmelerinde farklı makine setlerine göre optimal işletme organizasyonunun belirlenmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM MAKİNELERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2003
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: CEVDET SAĞLAM
Danışman: MUSTAFA VATANDAŞ
Özet:ÖZET Doktora Tezi ŞANLIURFA HARRAN OVASI SULU TARIM İŞLETMELERİNDE FARKLI MAKİNA SETLERİNE GÖRE OPTIMAL İŞLETME ORGANİZASYONUNUN BELİRLENMESİ Cevdet SAĞLAM Ankara Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Tarım Makinaları Anabilim Dalı Danışman : Doc.Dr. Mustafa VATANDAŞ Bu tez çalışmasında, Şanlıurfa Harran Ovası sulu koşullarında bulunan tarım işletmeleri için kârın maksimizasyonunu sağlayacak makina kullanımına ait bir üretim modeli oluşturulmuştur. Bu model yardımıyla yörede sulu koşullarda üretimi yapılan bitkilere (pamuk, buğday, ikinci ürün mısır, domates, biber, patlıcan) ait ürün desenleri farklı büyüklükteki işletmeler için belirlenmiştir. Makina kullanımı konusunda yâre çiftçisinin eğilimini belirlemek amacıyla, bölgeyi temsil edebilecek 10 köydeki 62 işletmeden veri toplanmıştır. Bu işletmelerin tarımsal üretimde kullandıkları alet ve makinalar esas alınarak 8 adet makina seti oluşturulmuştur. Arazi büyüklüğü parametresi değişken alınarak her makina seti için oluşturulan doğrusal programlama problemleri çözümlenerek sonuçlar değerlendirilmiştir. Çalışmada öncelikle yöre iklimine ah veri tabam oluşturularak traktörün tarladaki çalışma zamanı kısıtlılığı belirlenmiştir. Traktörün çalışma zamanı kısıtlılığım belirlemek amacıyla yöresel meteorolojik veriler kullanılmıştır. Bunun için Visual Basic 6.0'da bir bilgisayar programı oluşturulmuş, traktör ve insan çalışma saati yönünden çalışılabilir gün sayılan ve çalışma süreleri bu programla belirlenmiştir. Ayrıca, optimum makina kapasitesi ve traktör gücünü belirlemek için Visual Basic 6.0'da bir bilgisayar programı oluşturulmuştur. Bu programla arazi genişliğine bağlı olarak optimum makina kapasiteleri ve bu makinaların gereksinim duydukları optimum traktör motor güçleri belirlenmiştir. Sonuçta, her makina seti için işletme arazisi büyüklüğü değişken olarak alınarak, kârı maksimize eden ürün deseni belirlenmiştir. Ayrıca makinaların performans değerleri ve ekonomik analiz sonuçlan da elde edilmiştir. 2003, 108 sayfa ANAHTAR KELİMELER : Doğrusal programlama modeli, makina setleri, çalışılabilir j sayısı, optimum işletme büyüklüğü, optimum makina kapasitesi, optimum traktör gücü