Allojeneik hematopoetik kök hücre nakli sonrası görülen mukozitle HLA tipleri ilişkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKHAN KABAÇAM
Danışman: MUHİT ÖZCAN
Özet:Allojeneik Hematopoetik Kök Hücre Nakli Sonrası Görülen Mukozitle HLA Tipleri İlişkisi Oral mukozit, allojeneik hematopoetik kök hücre nakli sonrası görülen, patogenezinde immün mekanizmaların önemli rol aldığı inflamasyonla karakterize, ciddi morbidite ve mortaliteye neden olabilen, bir komplikasyondur. Oral mukozada inflamatuar ülsere lezyonlarla giden Behçet Hastalığı, SLE gibi bazı hastalıklarda immün patogenezde HLA sisteminin rolü olduğu, daha önce yapılan birçok çalışmada gösterilmiştir. Bu çalışmada, allojeneik hematopoetik kök hücre nakli sonrası görülen oral mukozit ile HLA grupları arasında bir ilişki olup olmadığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Çalışmaya, tek merkezden son 5 yılda nakil yapılan 202 hasta alınmış, bulgular retrospektif yöntemle incelenmiştir. Nakil sonrası 160 (%79.6) hastada oral mukozit görülürken, vakaların %31.2'sinde hafif, kalan %68.5'inde ciddi seyretmiştir. Mukozit süresi ortama 12.5 (±7) gün olmuştur. Vakaların %42.7'sinde narkotik analjezik ve/veya TPN ihtiyacı olmuştur. HLA-DRBll'in tek başına mukozite karşı koruyucu olduğu, şiddetli mukoziti de azaltan bir faktör olduğu görülmüştür (OR: 0,33, p=0,006.). HLA-A24 (OR: 0,30, p=0,02), B53 (OR: 0,02, p=0,02), DRB15 (OR:0,31, p=0,04), mukozitten koruyucu görünmüş, A24'ün mukozit şiddetini de azalttığı (Trends test: 0,014) tespit edilmiştir. HLA-A33 ve DRB16 taşıyan hastaların %100'ünde mukozit görülmüştür, mukozit riskini artırdıkları düşünülmüştür. HLA B41'in, mukozit şiddetini artırdığı görülmüştür (OR: 26.3, p=0,02). HLA-A30 (OR: 8,23, p=:0,03), A68 (OR:46.5, p=0,02), B8 (OR:3,77, p=:0,03), B15 (OR: 21.6, p=0,008) antijeni taşıyan bireylerin, tedavi gerektirecek düzeyde mukozit gelişimi açısından risk altında olduğu gösterilmiştir. HLA-C3'ün tedavi gerektiren mukozit riskini azalttığı bulunmuştur (OR:0,24, p=:0,04). Sonuçta, allojeneik kök hücre nakli sonrası görülen mukozitle bazı HLA gruplarının ilişkili olduğu görülmüştür. Bu durum, mukozitin patogenezinde immün sistemin rolünü göstermesi açısından önemlidir. Klinikte hastalar, mukozit gelişme riski açısından bu sonuçlar doğrultusunda değerlendirilebilir. Anahtar Sözcükler: HLA, kök hücre nakli, oral mukozit