Allojeneik hematopoietik kök hücre nakli yapılan hasta polülasyonunda sık görülen hla alellerinin graft versus host hastalık riski ile ilişkisinin incelenmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ELİF GİZEM AKTAŞ
Danışman: Selami Koçak Toprak
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve amaç: Allojeneik hematopoietik kök hücre nakli, selim ve habis seyirli pek çok hastalık için halihazırda umut vaat edici tedavi yöntemi olarak kullanılmaktadır. Allojeneik kök hücre nakli sorası akut ve kronik komplikasyonlar mortalite ile ilişkili önemli konulardandır. Bu alanda yine önemli komplikasyonlardan olan graft versus host hastalığı (GVHH) takip ve tedavisi literatürde önemli bir yer tutmakta olup halen pek çok merak edilen nokta barındırmaktadır. Çalışmadaki amacımız toplumda sık görülen HLA alellerini belirlemek, nakil yapılan hasta popülasyondaki HLA alel sıklığını belirlemek ve bunların GVHH ile ilişkisini ortaya koymaktı. Gereç ve Yöntem: Çalışmamıza, hastanemizde son on yılda allojeneik hematopoietik kök hücre nakli yapılan akut miyelositer lösemi (AML) akut lenfoblastik lösemi (ALL) ve miyelodisplastik sendrom (MDS) hastalarından, GVHH gelişen hastalar dahil edildi. Veriler retrospektif olarak tarandı. Sağlıklı gönüllü vericilerde ve nakil yapılan hastalarda sık görülen HLA alelleri etik değerler ön planda tutularak belirlendi. Hastaların GVHH durumları patoloji verileri AviCenna üzerinen incelenerek belirlendi. GVHH durumları akut grade 1 ve 2-4 ve kronik olarak derecelendirildi. Bulgular: Sağlıklı gönüllü vericiler ve hastalar arasında HLA-A (p<0.001), HLA-B (p=0.003), ve HLA-DQ (p<0.001) sıklıkları istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık göstermiştir. Tek değişkenli analizler sonucuna göre HLA A-02 (p<0.001), HLA A-24 (p=0.005), HLA A-(p=0.016), HLA A-01(p=0.023) ve HLA A-11 (p=0.044), HLA B-35 (p=0.022), HLA B-51 (p=0.005), HLA B-44 (p=0.044), HLA DQ-3 (p=0.047), ve HLA DQ-5'e (p=0.018) e sahip olmanın GVHH riskini arttırdığı belirlenmiştir. Ayrıca GVHH profilaksi gruplarına göre CSA+MTX alan grupta diğer gruba göre median overall survival süreleri (ay) istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p<0.001). GVHH gelişme gruplarına göre median overall survival süreleri (ay) istatistiksel olarak anlamlı bulundu (p=0.017). Sonuç: Allojeneik hematopoietik kök hücre nakli yapılan hastalarda; GVHH ön görmede HLA gruplarının anlamı var mıdır sorusuna yanıt aradığımız bu çalışmada, HLA-A HLA-B ve HLADQ sıklıkları istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Anahtar kelimeler: Allojeneik kök hücre nakli, graft versus host hastalığı (GVHH), HLA