Uluslararası Hukukta kuvvet kullanımı ve Irak Savaşı

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FARİD J. MAWLOOD

Danışman: CAVİD ABDULLAHZADE

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

ABD Irak'ı işgal ederek, Birleşmiş Milletleri'nin açık onayı olmadan kuvvet kullanmanın meşru olup olmadığı konusu ile ilgili geniş tartışmalara neden olmuştur. Bazıları, I. Körfez Savaşı esansında çıkan ve açıkça kuvvet kullanmaya izin veren Güvenlik konseyi'nin 678 sayılı kararını savaşa gerekçe göstermiştir. Bunun yanı sıra ABD, Irak Hükümetini hem komşularına hem de ABD ve bölgenin barış ve güvenliğine açık bir tehdit olarak nitelendirmiştir. Böylece ABD için önleyici meşru savunma hakkı doğmuştur. Çalışmamızda bu olayın arka planını inceleyip Güvenlik Konseyin kuvvet kullanmak için izin verip vermediği sorusunu araştırarak tartışmaların hukuki yönleri değerlendirmekteyiz. Güvenlik konseye üye olan devletlerin yaklaşımlarına bakıldığında, ne I. Körfez Savaşı esansında çıkan kararlar sonradan başvurulabilecek bir kuvvet kullanmaya izin vermiştir, ne de 2002 yılın Kasım ayında çıkan 1441 sayılı karar otomatik bir izin içermektedir. Bunların yanı sıra UNMOVIC'in başkanı Hans Blix'in sunduğu raporların özü ve KİS'in bulunamaması iddiaların doğru olmadığını göstermiştir. Netice olarak Irak savaşı için gösterilen gerekçeler kabul edilirse uluslararası hukuk çerçevesi o kadar genişlenir ki, sözü gecen hukukun kuralların varlığına gölge düşürülecektir.