Yabancılaşma ve kent mekânı: 1980 sonrası dönemde Türkiye'deki kentleşme deneyiminin yabancılaşma bağlamında değerlendirilmesi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2023
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ADEM TUNÇER
Danışman: Can Giray Özgül
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Kapitalist üretim ve tüketim süreçlerinin gündelik yaşam pratiklerinin içine sızarak yarattığı yabancılaşma, aynı zamanda kendisi de kapitalist üretim süreçlerinin bir üstyapısı olarak kent mekânında da yoğun bir şekilde yaşanmaktadır. Dolayısıyla, kent öznelliğinin (kenti deneyimlemenin) yabancılaşması ile içerisinde yerel/merkezi iktidar ve sermaye bloku eliyle gerçekleştirilen mekân üretme ve kent mekânının metalaştırılması süreçleri arasında doğrudan bir ilişki vardır. Tez bu çerçevede, kapitalist mekân üretme süreçlerine içkin olan yabancılaşmayı başlangıç noktasına koyarak, Türkiye kentleşme pratiğine özgün mekân üretme süreçlerini, yabancılaşma kavramını merkeze alarak açıklamaktadır. Bu doğrultuda, neoliberal ekonomi-politiğin belirleyiciliğinde, kentin kullanım değeri karşısında değişim değerini inşa etmeye yönelik özellikle Türkiye ana kentlerinde son yirmi yıllık süreçte yaşanan yıkım ve yeniden inşa süreçleri sonucu, kentte yaşayarak ve kenti deneyimleyerek, özetle kendimizi gerçekleştirerek inşa ettiğimiz yaşam alanlarımızın hızlı bir dönüşüm geçirmesi nedeniyle yaşanılan yabancılaşma ortaya konulmaya çalışılmıştır. İlave olarak, Lefebvre'nin düşünsel izlerini takip ederek tezin bütününde yabancılaşmanın anti-tezi olarak kent mekânında karşı-mekân yaratmanın olanakları tartışılmıştır. Anahtar Kelimeler: Yabancılaşma, Kent Mekânı, Türkiye Kentleşmesi, Yıkım ve Yeniden İnşa