Modern toplumlarda piyasa temelli zorun analizi ve neoliberal borçluluk

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, KAMU HUKUKU ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2020

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ULAŞ KARADAĞ

Danışman: ABDURRAHMAN SAYGILI

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu tez kapitalist üretim tarzı ve kapitalist zor ilişkisini, modern toplum ve modern devlete tarihsel materyalist yaklaşım açısından değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Bu bağlamda tezin iki temel izleğe sahip olduğu söylenebilir. Bunların ilki, kapitalist zorun, sınıf temelli bir egemenlik ve bağımlılık ilişkisi olarak kavramsallaştırılması; ikincisiyse bu kavramsal izleğin neoliberal borçluluk olgusuyla örneklendirilmesidir. Kapitalist zor, Marx ve Engels'in düşüncelerine başvurularak, kapitalist üretim tarzından kaynaklanan sınıf temelli ve gayrişahsi karakterdeki toplumsal bir boyun eğdirme ilişkisi olarak formüle edilmiştir. Bununla birlikte, kapitalist zorun, ekonomik (piyasaya ilişkin) ve ekonomi-dışı (devlete ilişkin) veçhelerinin bütünleşik olduğu ileri sürülmektedir. Bu bakımdan, neoliberal döneme özgü hanehalkı borçluluğunun yalnızca ekonomik bir ilişki olmadığı, politik boyutu haiz bir zorlama ilişkisi olduğu gösterilmiştir. Tez üç bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde kapitalist zor kategorisinin kuramsal çerçevesi sunulmaktadır. İkinci bölümde, zorun ekonomik ve ekonomi-dışı veçheleri arasındaki diyalektik ilişkinin temel hatları ortaya konulmaktadır. Üçüncü bölümde ise kapitalist zorun, neoliberalleşmeye özgü bir boyun eğdirme biçimi olan hanehalkı borçluluğu üzerinden örneklendirilmesi amaçlanmaktadır.