Emeviler Döneminde iktidar-ulema ilişkileri

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İSLAM TARİHİ VE SANATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2007

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MUSTAFA ÖZKAN

Danışman: İRFAN AYCAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tezimiz giri ve dört bölümden olu maktad r. Çal mam z n birinci bölümünde Emevî iktidar ve dönemin ulemâs hakk nda bilgiler verildi. kinci bölümde iktidar n din ve ulemâyla ili ki biçimi, meydana gelen siyâsî-sosyal hadiseler ve bu konularda âlimlerin duru ekli ve bunun nedenleri aç kland . Ara t rmam z n üçüncü bölümünde iktidar ve iktidar kar t isyanlar kar s nda âlimlerin farkl tav rlar s n fland r ld . Dördüncü bölümde ise iktidar n mezhep ve mezhep mensuplar kar s ndaki tutumu ele al nd . Emevî iktidar yla dönemin ulemâs aras nda genelde bir çat ma söz konusuydu. Bunun iki önemli nedeni vard : Birincisi, iktidar n din anlay ve dinle ili ki biçimi, ikincisi ise iktidar n din d görülen baz icraatlar yd . Âlimlerinin iktidara kar duru lar farkl olmu tur. Baz âlimler iktidar kar t isyanlara destek vermi , baz lar sözlü muhalefeti esas alm , baz lar tarafs zl , baz lar ise iktidarla iyi geçinme yolunu tercih etmi lerdi. ktidar n dönemin ulemâs , mezhepleri ve kelâmî tart malar kar s ndaki tutumunda esas belirleyici olan, iktidar n maslahat olmu tur. Buna göre iktidar, temel dinî-siyasî tezleriyle bar k olan ulemâ, mezhep ve kelâmî doktrinlere kar toleransl bir tutum sergilerken, muhâlif âlim, fikir ve ulu umlara kar ise totaliter ve tavizsiz bir politika izlemi tir.