Hemodiyaliz ve sürekli ayaktan periton diyalizi hastalarında sol ventrikül kitle indeksini etkileyen faktörler
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2000
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜNGÖR UTKAN
Danışman: KENAN ATEŞ
Özet:ÖZET Son dönem böbrek yetmezlikli (SDBY) hastalarda, başlıca kardiyovasküler olaylara bağlı olarak mortalite oranı sağlıklı popülasyondan oldukça yüksektir. Mortalite sıklığını anlamlı olarak etkilediği gösterilmiş olan risk faktörlerinden birisi de sol ventrikül hipertrofisi (SVH) varlığıdır. Primer hipertansiyonlu hastalarda SVH'nin en güçlü belirleyicisi kan basıncı düzeyidir. Ancak, SDBY'li olgularda sol ventrikül kitle indeksinin (SVKİ) hipertansiyon dışında pekçok faktörden etkilenmesi olasıdır. Bu çalışmada, kronik diyaliz hastalarında SVKİ'ni etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Onsekizi SAPD ve 17'si HD olmak üzere toplam 35 kronik diyaliz hastası çalışmaya alındı. Olgulara ait demografik özellikler, arteriyel kan basıncı düzeyleri, biyokimyasal parametreler, kullanılan medikasyonlar, diyalize ait özellikler ve diyaliz yeterlilik göstergeleri kaydedildi, iki yıllık izlem süresince yılda en az bir kez olmak üzere hastalara ekokardiyografik inceleme yapılarak SVKİ ve SVH sıklığı belirlendi. Arteriyel kan basınçları 24 saatlik ayaktan izlem ve klinikte rastgele ölçüm olmak üzere iki farklı yöntemle ölçümlendi. Ortalama SVKÎ SAPD hastalarında 158.6 ± 9.8 gr/m2, HD hastalarında ise 169.0 ± 14.2 gr/m2 bulundu. Ekokardiyografik kriterlere göre SAPD hastalarının % 55.6, HD hastalarının ise % 53.0'ünde SVH saptandı. Univaryant analizde SAPD hastalarında sistolik için daha belirgin olmak üzere, klinikte ölçülen ortalama arteriyel kan basıncı düzeyleri ile SVKİ arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Ayaktan 24 saatlik kan basıncı izlem parametreleri ise genelde SVKİ ile ilişkili bulunmadı. Hemodiyaliz hastalarında ise ne klinik, ne de 24 saatlik ayaktan kan basıncı ölçümleri SVKİ'ni etkiliyordu. 45Stepwise multipl regresyon analizinde SVKİ'ni bağımsız olarak etkileyen değişkenlerin SAPD hastalarında periton membranın geçirgenlik özelliğini gösteren diyalizat/plazma (D/P) kreatinin oranı ve vücut yüzey alanına göre normalize edilen diyalizat infüzyon volümü, HD hastalarında ise hematokrit ve paratiroid hormon düzeyleri olduğu gözlendi. Ayrıca, SAPD grubunda volüm durumunun göstergesi olan total vücut suyu/yağsız vücut kitlesi oranı ile SVKİ arasında anlamlı pozitif korelasyon saptandı. Arteriyel kan basıncı düzeyi ise bağımsız etkili bulunmadı. Sonuç olarak, primer hipertansiyonlu hastalardan farklı olarak kronik diyaliz hastalarında SVH gelişiminde hipertansiyon dışı faktörlerde önemli görülmektedir. Önemli bir mortalite belirleyicisi olan SVH sıklığını azaltıcı yaklaşımlar, kan basıncının kontrolü dışında, SAPD hastalarında volüm dengesini sağlamaya ve diyaliz dozunu iyileştirmeye, HD hastalarında ise anemi ve sekonder hiperparatiroidizmi önlemeye yöneltilmelidir. 46