Osteoartrit tedavisinde intraartiküler uygulama için mikropartiküler / termal hidrojel kombinasyon sistemlerinin hazırlanmasına yönelik çalışmalar
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, FARMASÖTİK TEKNOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2016
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜRDE SÜHEYLA SUNAR
Danışman: CANAN HASÇİÇEK
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Osteoartrit tedavisinde NSAİİ'lerin uzun süreli oral kullanımları özelikle GİS üzerinde çeşitli yan etkilere sebep olmaktadır. İstenmeyen bu etkileri azaltmak için NSAİİ' lerin doğrudan eklem içerisine enjeksiyonu ön plana çıkmıştır. Ancak NSAİİ'lerin eklem içerisine çözelti ya da süspansiyon şeklinde uygulanmaları durumunda etkin maddenin hızlıca eklem kavitesinden uzaklaştığı bilinmektedir. Çalışmamızda bu sorunu gidermek amacıyla; bir NSAİİ olan tenoksikamın enkapsüle edildiği mikropartikül/termojel kombinasyon sistemleri geliştirilerek, hazırlanan formülasyonların tenoksikamın eklem içerisinde salım süresini uzatması, mikropartiküllerin sinovyal sıvıda kalış süresini artırması ve enjeksiyon sonrasında partiküllerin neden olabileceği inflamasyona minimum seviyede neden olması amaçlanmıştır. Çalışmamızda mikropartikül formülasyonları kitozan ve PLGA polimerleri kullanılarak geliştirilmiştir. Kitozan mikropartikülleri hazırlanırken karıştırma hızı, çözelti pH' sı, TPP ve kitozan konsantrasyonu gibi parametrelerin, PLGA mikropartikülleri hazırlanırken ise karıştırma hızı, sürfaktan madde cinsi ve konsantrasyonu ile PLGA tipi ve konsantarasyonu gibi parametrelerinin mikropartiküllerin üretimi ve fizikokimyasal özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Bu amaç ile; mikropartiküllerin üretim verimi, enkapsülasyon etkinliği, zeta potansiyeli, partikül büyüklüğü ve dağılımı, fiziksel ve morfolojik özellikleri, termal analizi, etken madde çıkış hızı, salım kinetiği ve stabiliteleri incelenmiştir. Mikropartikül formülasyonları için yapılan bu incelemeler sonucunda, hedeflenen fizikokimyasal özelliklere sahip formülasyonlar belirlenmiş ve termojel formülasyonları ile kombinasyonlarının hazırlanması için seçilmiştir. Kitozan bazlı termojel formülasyonları hazırlanırken ise; kitozanın molekül ağırlığı ile zayıf bazik madde tipi ve konsantrasyonu parametrelerinin üretim ve termojel formülasyonlarının fizikokimyasal özellikleri üzerine etkileri incelenmiştir. Formülasyon hazırlanmasında kullanılan çözeltilerin ve nihai formülasyonların viskozite, enjekte edilebilirlik ve jelleşme süresi tayinleri yapılarak üretim parametrelerinin etkisi değerlendirilmiştir. Eklem içerisine uygulamaya elverişli olan termojel formülasyonları belirlenerek önceden seçilmiş olan mikropartiküller ile karıştırılmıştır. Daha sonra ise; seçilen mikropartikül/termojel kombinasyon sistemlerinin fiziksel ve morfolojik incelemeleri, etkin madde çıkış hızı ve salım kinetiği çalışmaları yapılmıştır. Mikropartikül/termojel sistemleri üzerine yapılan in vitro analizler sonucunda tenoksikamın salım süresi kitozan bazlı mikropartiküllerinde 24 saate kadar ve PLGA bazlı mikropartikül formülasyonlarında otuz güne kadar uzatılması başarı ile sağlanmıştır. Ayrıca mikropartikül/termojel kombinasyon formülasyonları eklem içerisinde enjekte edilebilecek uygun viskozlukta, jelleşme süresi kısa ve oda sıcaklığında enjekte edilebilirliği mümkün şekilde başarı ile geliştirilmiştir. Anahtar Sözcükler: İntraartiküler enjeksiyon, Mikropartikül, PLGA, Tenoksikam, Termojel