Newcastle ve İnfeksiyöz Bronşitis'e Karşı Aşılanmış Tavuklarda Oluşan Antikor Titrelerinin ELISA ve Hemaglütinasyon İnhibisyon Testleri ile Belirlenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, VETERİNERLİK MİKROBİYOLOJİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2024

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: KAMİL BATUR

Danışman: Hakan Yardımcı

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

İnfeksiyöz Bronşitis (IB) ve Newcastle Hastalığı (ND), kanatlı sektörü için ciddi ekonomik kayıplara yol açan enfeksiyonların başında gelir. Hastalıkların yaygın görüldüğü bölgelerde ekonomik kayıpların önüne geçmek ve enfeksiyonları kontrol altında tutmak için mutlaka etkin bir aşılama programı uygulanması gerekmektedir. Aşı programları aşılanacak olan hayvanın broyler, yumurtacı veya damızlık oluşuna göre değişebilmektedir ve ihtiyaca göre işletme hedefleri doğrultusunda planlanmaktadır. Hemaglütinasyon İnhibisyon (HI) testi ve ELISA, ND ve IB için aşılama sonrasında oluşan antikor yanıtın izlenmesinde sıklıkla kullanılan serolojik yöntemlerdir. İki serolojik yöntem de virüs antikorlarını saptamada ve saha serumlarının değerlendirilmesinde kullanılabilmektedir. Bu tez çalışmasında, broyler, damızlık ve yumurtacı yetiştirme tiplerinden elde edilen kan serumlarının titre ölçümlerinin ELISA ve HI yöntemleri ile belirlenmesi ve iki serolojik yöntem arasındaki ilişkinin karşılaştırması yapılarak mevcut literatüre katkıda bulunulması hedeflenmiştir. Bu amaç doğrultusunda, ND ve IB hastalıklarına karşı aşılanan kanatlı hayvanlarda, ELISA ve Hemaglütinasyon İnhibisyon (HI) testleri ile ölçülen antikor titreleri arasındaki ilişki incelenmiştir. Tez kapsamında 5 adet broyler, 5 adet damızlık ve 5 adet yumurtacı olmak üzere 3 farklı yetiştirme tipine ait 15 kümesten tesadüfi olarak toplanan 270 adet kan serumunun titre ölçümleri gerçekleştirilerek iki serolojik test arasındaki korelasyonlar değerlendirilmiştir. Bu tez çalışması, ND ve IB aşılamalarının etkinliğini izlemek için kullanılan ELISA ve HI testleri arasındaki korelasyonun yetiştiricilik türüne bağlı olarak farklılık gösterebileceğine dair önemli bulgular sağlamaktadır. ND için broyler yetiştiriciliğinde ELISA titreleri ile HI titreleri arasında pozitif yönlü güçlü (r=0,68) anlamlı bir ilişki, damızlık yetiştiriciliğinde pozitif yönlü güçlü (r=0,76) anlamlı bir ilişki ve yumurtacı yetiştiriciliğinde pozitif yönlü orta derecede (r=0,52) anlamlı bir ilişki saptanmıştır. IB için broyler yetiştiriciliğinde ELISA titreleri ile HI titreleri arasında pozitif yönlü ancak düşük bir ilişki (r=0,34), damızlık yetiştiriciliğinde pozitif yönlü ancak düşük bir ilişki (r=0,16) ve yumurtacı yetiştiriciliğinde pozitif yönlü ancak düşük bir ilişki (r=0,317) tespit edilmiştir. Sonuç olarak bu tez çalışması, iki serolojik test arasındaki ilişkinin farklı yetiştiricilik sistemlerinde değişiklik gösterebileceğini ortaya koymuş ve bu testlerin birlikte kullanılmasının bağışıklık yanıtın izlenmesinde daha anlamlı sonuçlar verebileceğini göstermiştir.