Enerji fiyatları ve tarım ürünleri fiyatları arasındaki bağımlılık ilişkisinin kapula yöntemi ile araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İSTATİSTİK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YONCA YILDIRIM BÖLEN

Danışman: Sibel Açık Kemaloğlu

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ham petrol dünyada halen birincil enerji kaynağıdır ve başta finans piyasaları olmak üzere tarım ve gıda piyasaları üzerinde çok geniş kapsamlı etkilere sahiptir. Türkiye petrol ithalatçısı bir ülke olduğundan petrol fiyatlarındaki değişimler Türkiye'deki piyasalar üzerinde çok daha fazla etkiye sebep olmaktadır. Petrol fiyatındaki dalgalanmalar başta gıda ve tarımsal ürün piyasalarını etkilemektedir. Son yıllarda petrol fiyatlarındaki artışla birlikte gıda fiyatlarında da değişim yaşanması tarımsal ürün fiyatları ile petrol fiyatları arasındaki bağımlılık yapısının incelenmesinin önemini ortaya koymuştur. Bu çalışmada petrol ürünleri fiyatları ile tarımsal ürün fiyatları arasındaki bağımlılık ilişkisi kapula yöntemiyle araştırılmıştır. Enerji fiyatları olarak benzin ve motorin fiyatlarının, tarımsal ürünler olarak da buğday, arpa, mısır ve soya üretici fiyatlarının 2005-2020 dönemindeki aylık verileri incelenmiştir. Bu kapsamda, her bir değişkenin marjinal dağılımları modellemek amacıyla zaman serileri analiz yöntemleri kullanılmış ve sonrasında farklı kapula fonksiyonları ile enerji ve tarımsal ürün fiyatları arasındaki bağımlılık ilişkisi ortaya konulmuştur. Enerji ve tarımsal ürün fiyatları arasında pozitif güçlü bağımlılığın olduğu sonucuna varılmıştır.