Acil serviste gastrointestinal sistem kanamalı hastalarda risk skorlama sistemlerinin karşılaştırılması ve prognoza olan etkilerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NİYAZİ İLHAN
Danışman: MÜGE GÜNALP ENEYLİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Akut üst gastrointestinal sistem (ÜGİS) kanamaları sık görülen, mortalite ile sonuçlanabilen önemli bir hastalıktır. Bu çalışmanın amacı; acil serviste üst GİS kanaması tanısı alan hastalarda skorlama sistemlerinin karşılaştırılması ve hastanın prognozunu belirlemede önemli parametreler olan kan transfüzyonu ihtiyacı, tekrar kanama gelişimi, 30 günlük mortalite oranı ve endoskopik tedavi ihtiyacını öngörmedeki etkinliğinin araştırılmasıdır. Çalışmamızda 01.01.2016 - 01.06.2019 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Erişkin Acil Servisine başvuran, gastrointestinal sistem kanaması olan ve endoskopi yapılan 347 hasta retrospektif olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen 347 hastanın % 62.4'ü erkek hasta olup hastaların yaş ortalaması 65,54 ± 15,82 idi. Hastaların başvurudaki GİS kanama semptomları incelendiğinde 237'sinin (% 68,3) melena ve 135'inin (%38,9) hematemez olduğu saptandı Çalışmamızda hastaların 27'sinin (%7,8) endoskopi sonrasında, 282'sinin (%81,3) yatış sonrasında taburcu olduğu ve 38'inin (%11,0) eksitus olduğu saptandı. Hastaların endoskopik değerlendirmeleri incelendiğinde 34'ünde (%9,8) üst gastrointestinal sistem malignitesi saptandığı, 120'sine (%34,6) malignite dışı diğer tanılar konduğu, 193'ünde ise (%55,6) lezyonunun olmadığı görüldü. GİS kanaması ile gelen hastaların risk durumunu belirlemek için AIMS65, Glasgow-Blatchford, Pre-Baylor, Full-Baylor, Pre-Rockall ve Full-Rockall skorlama sistemlerinin puan ortalamaları kullanıldı ve bu skorlama sistemleri birbirleriyle karşılaştırıldı. Skorlama sistemlerinden Glasgow Blatchford skorunun kan transfüzyonu ihtiyacını tahmin etmede cutt-of değeri 8 alındığında, %77.56 sensitivite, %71.13 spesifisite, %79.5 PPV, % 68.7 NPV ile istatiktiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p=0.0102). AIMS65 skorunun 30 günlük mortaliteyi tahmin etmede cutt-of değeri 1 alındığında, %69.57 sensitivite, %63.79 spesifisite, %22.7 PPV, % 93.2 NPV ile istatiktiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p 9 alındığında, %84.51 sensitivite, %54.71 spesifisite, %32.4 PPV, % 93.2 NPV ile istatiktiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p=0.0102). Glasgow Blatchford skorunun endoskopik tedavi ihtiyacını tahmin etmede cutt-of değeri >12 alındığında, %44.83 sensitivite, %74.21 spesifisite, %13.7 PPV, % 93.7 NPV ile istatiktiksel olarak anlamlı olduğu bulundu (p=0.0467). Bu sonuçların prospektif çalışmalar ile validiye edilmesi; üst gastointestinal sistem kanamasıyla acil servise başvuran hastalar için yeni standart bakım prensipleri ve algoritması oluşturulmasında yol gösterici olabilir. Anahtar Sözcükler: AIMS65 Skoru, Full Baylor Skoru, Full Rockall Skoru, Gastrointestinal Sistem Kanaması, Glasgow Blatchford Skoru, Pre-Baylor Skoru, Pre-Rockall Skoru