Tek ebeveynli ailelerin algıladıkları sosyal destek ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi: Lefkoşa örneği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SOSYAL HİZMET ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURCAY ARSLANSOYU
Danışman: GONCA POLAT
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma KKTC – Lefkoşa bölgesinde ikamet eden tek ebeveynli ailelerin algıladıkları sosyal destek ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacı ile yapılmıştır. Seçkisiz olmayan örnekleme yöntemlerinden uygunluk örnekleme yöntemi ile Lefkoşa ilçesinde uygun kişilere ulaşılmaya çalışılmıştır. Uygun kişiler aracılığı ile ise kartopu örnekleme yöntemi ile farklı uygun kişilere ulaşılmıştır. Toplamda 100 tek ebeveyne ulaşılmış olup demografik özelliklerine, çok boyutlu algılanan sosyal destek düzeylerine ve problem çözme düzeylerine ilişkin bilgi edinilmiştir. Çok boyutlu algılanan sosyal destek düzeyi için Zimet ve ark (1998) tarafından geliştirilen ve Eker, Arkar ve Yaldız (2001) tarafından Türkiye'de geçerlilik güvenilirlik çalışması yapılan Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği kullanılmıştır. Problem çözme düzeyi için Heppner ve Petersen (1982) tarafından geliştirilen ve Şahin, Şahin ve Heppner (1993) tarafından Türkçe'ye uyarlaması yapılan Problem Çözme Envanteri kullanılmıştır. Araştırma verilerinin istatistiksel olarak analiz edilmesinde Statistical Package for Social Sciences (SPSS) 25.0 programı kullanılmıştır. Tek ebeveynli ailelerin Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği puan ortalamalarına bakıldığında katılımcıların sosyal desteğe sahip olduğu bulgusuna rastlanmıştır. Araştırmada tek ebeveynli ailelerin cinsiyet, yaş, uyruk, öğrenim durumu, çocuk sayısı, çalışma durumu, çalıştığı kurum tipi, aylık geliri, ikamet ettiği yer ve kimlerle ikamet ettiği değişkenleri ile algılanan sosyal destek puanları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Birlikteliğin sonlanma şekline bakıldığında boşanma ile biten evliliklerde arkadaş alt boyutu puanlarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Daha önce evlilik birliği kurmayanların arkadaş alt boyutu puanları daha önce evlilik birliği kuranlara oranla yüksek bulunmuştur. Tek ebeveynli ailelerin Problem Çözme Envanteri puan ortalamalarına bakıldığında katılımcıların problem çözme becerisine sahip olduğu bulgusuna rastlanmıştır. Araştırmada tek ebeveynli ailelerin cinsiyet, yaş, uyruk, eğitim, tek ebeveyn olma süresi, daha önce evlilik yapıp yapmadığı, çalışma durumu, çalıştığı kurum tipi, aylık geliri, ikamet ettiği yer ve kimlerle ikamet ettiği değişkenleri ile problem çözme envanterinden aldıkları puanlar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunamamıştır. Üç ve üzeri çocuğu olan ebeveynlerin, iki çocuğu olan ebeveynlere oranla düşünen yaklaşım alt boyutundan aldıkları puanların yüksek olduğu görülmüştür. Tek ebeveyn olma nedeni boşanma olan ebeveynlerin düşünen, kaçıngan ve planlı yaklaşım alt ölçeklerinden daha düşük puanlar aldıkları görülmüştür. Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği ile Problem Çözme Envanteri arasındaki ilişkiye bakıldığında ise literatürün aksine, tek ebeveynli ailelerde sosyal desteğin artması ile problem çözme becerilerinin azaldığı sonucuna ulaşılmıştır. Araştırma sonucu literatür çerçevesinde tartışılarak öneriler ile sonlandırılmıştır. Anahtar Sözcükler: Çok Boyutlu Algılanan Sosyal destek, Problem Çözme, Tek Ebeveynli Aile.