Öğrenme güçlüğü destek eğitimi alan çocukların aile ilişkileri ile sosyal duygusal becerileri arasındaki ilişkinin incelenmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2020
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: DEVRİM GÜLEÇ
Danışman: AYSEL KÖKSAL AKYOL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu araştırma öğrenme güçlüğü destek eğitimi alan çocukların aile ilişkileri ile sosyal duygusal becerilerinin incelenmesi, çeşitli değişkenlere göre aile ilişkileri ile sosyal duygusal becerilerde farklılık olup olmadığını belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Çalışmaya İzmir il merkezinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı, öğrenme güçlüğü olan çocuklara hizmet veren, amaca yönelik olarak seçilmiş 3 adet özel eğitim merkezinde, öğrenme güçlüğü destek eğitimi alan ve 4. ve 5. sınıfa devam eden 54 çocuk ile aynı sınıf düzeyinden herhangi bir öğrenme güçlüğü destek eğitimi almayan 54 çocuk, toplamda ise 108 çocuk dahil edilmiş olup, öğrenme güçlüğü destek eğitimi almayan çocuklar öğrenme güçlüğü destek eğitimi alan çocuklarla aynı okullara devam eden çocuklardan belirlenmiştir. Araştırmada çocuklar ve aileleri ile ilgili demografik bilgileri edinmek için araştırmacı tarafından kazırlanan "Genel Bilgi Formu", çocukların aile ilişkilerini belirlemek için "Çocuklar için Aile İlişkileri Ölçeği", çocukların sosyal duygusal becerilerini saptamak için "Sosyal Duygusal Beceri Algısı Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizinde Mann Whitney U testi, Kruskal Wallis H testi, Pearson ve Sperman korelasyon katsayısı önemlilik testleri kullanılmıştır. Araştırmanın sonucunda, Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği'nin alt boyutu olan Geliştirici Aile İlişkileri ve Sosyal Duygusal Beceri Algısı Ölçeği tolpam puanlarında anlamlı bir farklılık ortaya çıktığı, öğrenme güçlüğü destek eğitimi almayan çocukların bu ölçeklerde öğrenme güçlüğü destek eğitimi alanlardan daha yüksek puan aldığı bulunmuştur. Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği'nin bir diğer alt boyutu olan Engelleyici Aile İlişkileri'nde öğrenme güçlüğü destek eğitimi alınıp alınmamasının farklılığa neden olmadığı görülmüştür. Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği'nden alınan toplam puanlarda 9, 10, 11 yaşın anlamlı bir farklılığa neden olmadığı belirlenirken, Sosyal Duygusal Beceri Algısı Ölçeği'nden alınan toplam puanlarda 9, 10, 11 yaşın öğrenme güçlüğü destek eğitimi almayan çocuklar üzerinde anlamlı bir farklılık gösterdiği görülmüş, 10 yaşındaki çocukların hem 9 hem de 11 yaşındaki çocuklardan daha yüksek puan aldıkları belirlenmiştir. Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği'nin alt boyutu olan Geliştirici Aile İlişkileri Ölçeği'nden alınan toplam puanlarda öğrenme güçlüğü destek programı almayan çocuklarda anne öğrenim düzeyi değişkenine göre farklılık olduğu görülmüş, annesinin öğrenim düzeyi üniversite olan çocukların ilk-orta okul olan çocuklardan daha yüksek puan aldıkları belirlenmiştir. Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği'nin bir diğer alt boyutu olan Engelleyici Aile İlişkileri ve Sosyal Duygusal Beceri Algısı Ölçeği'nden alınan toplam puanlarda ise her iki grup için anne öğrenim düzeyinin anlamlı bir farklılığa neden olmadığı belirlenmiştir. Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği'nin alt boyutu olan Geliştirici Aile İlişkileri Ölçeği'nden alınan toplam puanlarda öğrenme güçlüğü destek eğitimi almayan çocuklarda baba öğrenim düzeyi değişkenine göre farklılık olduğu görülmüş, babasının öğrenim düzeyi üniversite olan çocukların ilk-ortaokul olan çocuklardan daha yüksek puan aldıkları belirlenmiştir. Sosyal Duygusal Beceri Algısı Ölçeği'nden alınan toplam puanlarda öğrenme güçlüğü destek eğitimi almayan çocuklarda baba öğrenim düzeyi değişkenine göre farklılık olduğu görülmüş, babasının öğrenim düzeyi üniversite olan çocukların, lise olan çocuklardan daha yüksek puan aldıkları belirlenmiştir. Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği'nin bir diğer alt boyutu olan Engelleyici Aile İlişkileri'nden alınan toplam puanlarda ise her iki grup için baba öğrenim düzeyinin anlamlı bir farklılığa neden olmadığı belirlenmiştir. Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği'nin alt boyutu olan Geliştirici Aile İlişkileri Ölçeği'nden alınan toplam puanlarda özel eğitim kurumuna 13-24 ay arası süreyle devam eden çocukların ve de 25 ay ve üstü süreyle devam eden çocukların, 12 ay ve altı süreyle devam eden çocuklardan daha yüksek puan aldıkları belirlenerek, özel eğitim kurumuna devam edilen sürenin geliştirici aile ilişkilerinde faklılığa neden olduğu görülmüştür. Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği'nin bir diğer alt boyutu olan Engelleyici Aile İlişkileri'nden ve Sosyal Duygusal Beceri Algısı Ölçeği'nden alınan toplam puanlarda ise özel eğitim kurumuna devam edilen sürenin anlamlı bir farklılığa neden olmadığı belirlenmiştir. Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği ve Sosyal Duygusal Beceri Algısı Ölçeği'nden alınan toplam puanlarda cinsiyetin, sınıf düzeyinin, çocukların kardeşi olup olmamasının, doğum sırasının, anlamlı bir farklılığa neden olmadığı belirlenmiştir. Çocuklar İçin Aile İlişkileri Ölçeği'nin alt boyutu olan Geliştirici Aile İlişkileri Ölçeği ile Sosyal Duygusal Beceri Algısı Ölçeği toplam puanları arasında pozitif; Engelleyici Aile İlişkileri Ölçeği ile Sosyal Duygusal Beceri Algısı Ölçeği toplam puanları arasında negatif düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır.