Okul öncesi dönemde çocuğu olan bireylerin anababalık davranışlarının belirleyicileri


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Bilimleri, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2023

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞEGÜL ANAYURT

Danışman: İlhan Yalçın

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Anababalar; çocukların gelişiminde önemli bir rol oynamaktadır. Anababalık davranışlarının belirleyicileri; anababa tutum ve davranışları ve çocuk gelişimi üzerinde kritik bir öneme sahiptir. Bu araştırmanın amacı; alanyazına bağlı olarak geliştirilen ve çocukların gelişimi ve davranışları üzerinde etkili olan anababalık davranışlarını etkileyen hipotetik bir modeli test etmektir. Araştırmanın alt amaçları; olumlu anababalık davranışlarının anababanın cinsiyeti, yaşı, çalışma sektörü ve çalışma saatleri süresine göre anlamlı bir farklılık gösterip göstermediğinin incelenmesidir. Araştırmanın çalışma grubunu; 2021-2022 eğitim öğretim yılında okul öncesinde eğitim gören çocukların anababaları oluşturmaktadır. Araştırma kapsamında; İlişki Kalitesi Ölçeği uyarlanmıştır. Araştırmada veriler; Kişisel Bilgi Formu, Genel Öz Yeterlik Ölçeği, Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği, İlişki Kalitesi Ölçeği, İş Doyum Ölçeği, Çok Boyutlu Ebeveynlik Stilleri Değerlendirme Ölçeği ile elde edilmiştir. Araştırma; ilişkisel tarama modeline dayalı betimsel bir çalışmadır. Verilerin analizinde; Bağımsız Gruplar İçin T-Testi, Tek Yönlü Varyans Analizi (ANOVA) ve Yapısal Eşitlik Modellemesi Analizi kullanılmıştır. Anababaların öz yeterlik düzeyleri anababaların sosyal destek düzeylerini pozitif yönde anlamlı düzeyde yordamaktadır. Anababaların sosyal destek düzeyleri anabaların olumlu anababalık düzeylerini pozitif yönde anlamlı şekilde yordamaktadır. Anababaların öz yeterlik düzeyleri anababaların ilişki kalitesi düzeylerini pozitif yönde anlamlı düzeyde yordamaktadır. Anababaların ilişki kalitesi düzeyleri anabaların olumlu anababalık düzeylerini pozitif yönde anlamlı şekilde yordamaktadır. Anababaların öz yeterlik düzeyleri anababaların iş doyum düzeylerini pozitif yönde anlamlı düzeyde yordamaktadır. Anababaların iş doyumu düzeyleri anabaların olumlu anababalık düzeylerini pozitif yönde anlamlı şekilde yordamaktadır. Anababaların olumlu anababalık davranışları yaşa ve çalışma sektörüne göre anlamlı bir farklılık göstermektedir. Anababaların olumlu anababalık davranışları cinsiyete ve çalışma saatlerine göre farklılaşmamaktadır.