Psikanaliz ve dini tecrübe
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2004
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BEKİR EMİROĞLU
Danışman: ÖZNUR ÖZDOĞAN
Özet:ÖZET Dini tecrübeyi incelerken, genel olarak psikolojinin, özel olarak da din psikolojisinin görev ve sahasını iyi belirlemek lazımdır Dini tecrübe "bir kimsenin dini sahadaki düşünceleri, inançları, Tanrı hakkındaki görüşleri kısaca dini yaşantısının hepsidir. Din psikolojisi açısından önemli olan husus, tecrübenin ifade ediliş şekillerini derleyerek "ilahi(tanrı-divine)" hakkında felsefî bir fikir, bir bilgi edinmek değil; dini tecrübeye tanık olan kişiler için bu durumun ne ifade ettiğini; dini hayatlarındaki fonksiyonunun ne olduğunu belirlemektir. Çağdaş psikologlar "dini tecrübe'yi, "Allah'ın alamet, işaret, tezahür ve delillerini sezgisel olarak anlama-algılama, vasıtasız-doğrudan doğruya kavrama; kutsal ve ilahi kudretle sezgisel ve duygusal ilişki kurma" olarak tanımlarlar. Bu tür tecrübeleri tam olarak aktarmak mümkün değildir ve dini tecrübe bu yönüyle şahsi bir karakter arz eder. Yüce evrensel ilke dini tecrübe hallerinde doğrudan deneyimlenebilir, Ancak yeterli bir şekilde tanımlanamaz ya da açıklanamaz. Gündelik yaşamla ilgili konular hakkında iletişim kurmak için kullandığımız dil bu konuda yetersiz kalır. İnsanlar bu deneyimin kelimelerle anlatılamayacağında hemfikirdirler. Dini tecrübenin bir an içinde olması onun en çarpıcı özelliklerinden biridir. Tanrının varlığı yakından hissedilir. Dini tecrübe dünyanın kutsal geleneklerinin kalbindeki hakikattir, böyle mutlak bir deneyim yaşayanlar, bu halin özelliklerini tanımlarken dikkate değer ölçüde hemfikirdirler. Bilim ile din arasında belirsiz bir noktada bulunan psikanaliz, din psikolojisi ile fazlaca ilgilenmiştir. Psikanaliz, yeni bakış açıları getirmiş, dini fenomene ait eski tartışma yöntemlerini irdelemiş ve bu yöntemleri dini tecrübeyi açıklayacak tarzda genişletmiştir. Sonuç olarak şunu söyleyebiliriz: İçerisindeki batıl inançları temizlemek isteyen bir din, psikanalizin verilerini dikkate almak durumundadır. Zira psikanaliz bu konuda dine, gereksinim duyduğu değişimi gerçekleştirmesinde yöntem olarak oldukça faydalı olacaktır. 109