Klinik ve subklinik mastitisli ineklerin sütlerinde haptoglobin ve amyloid A düzeylerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, BİYOKİMYA ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: NURDAN URVAYLIOĞLU
Danışman: ÖĞÜNÇ MERAL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Süt ineklerinde mastitis en yaygın görülen hastalıklardan biri olup ülkemizde önemli ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Bu nedenle, çalışmada sütte haptoglobin (Hp) ve amiloid A düzeylerinin süt ineklerinde subklinik mastitis (SM) tanısı için alternatif bir yöntem olup olamayacağının incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaçla, Çankırı Eldivan'da bulunan süt çiftliklerinde klinik ve subklinik mastitisli Holstayn ırkı ineklerin sütlerinde haptoglobin (Hp) ve amiloid A (MAA) seviyelerinin ölçülmesi ve hastalıkla ilişkili olarak değerlendirilmesi tasarlanmıştır. Süt numuneleri toplandıktan sonra klinik ve subklinik mastitis somatik hücre sayısı (SHS) ve bakteri tanımlamasıyla teyit edilmiştir. Kaliforniya Mastitis Testi (CMT) pozitif çıkan ve klinik mastitis belirtisi olmayan 10 subklinik mastitisli inek, 16 klinik mastitisli inek ve CMT'si negatif olan 39 sağlıklı inek çalışma için seçilmiştir. Bu şekilde laktasyonun farklı dönemlerinde bulunan toplam 65 Holstein inek çalışmaya katılmıştır. Sağlıklı inekler içerisinde bakteriyel üreme görülmeyen 14'ü kontrol grubu olarak değerlendirilmiştir. Çalışmada, klinik ve subklinik mastitli numunelerde görülen en baskın bakteri türü olarak Staphylococcus aureus (n =10) izole edilmiştir. Klinik mastitis olan ineklerin sütündeki SHS, subklinik mastitli ineklerin ve sağlıklı ineklerin sütüyle kıyaslandığında önemli ölçüde yüksek bulunmuştur. Gruplar içinde süt Hp ve amiloid A düzeyleri istatistik olarak farklılık göstermemiştir (p > 0.05). CMT skorları, SHS değerleri, süt serumunda Hp ve süt Amiloid A düzeyleri arasında bir ilişki kurulamamıştır. Klinik olarak sağlıklı inekler ile klinik ve subklinik mastitli ineklerin sütlerinde Hp, MAA düzeyleri ve SHS'nda önemli farklılıklar bulunmamıştır (p > 0.05). Sonuç olarak; sütteki Hp ve Amiloid A düzeylerinin; süt sığırlarında subklinik mastitis teşhisi ve tedavi etkinliğinin izlenmesi için yararlı parametreler olmadığı kanısına varılmıştır. AFP'ler rutin olarak diagnostik ve prognostik olarak veteriner hekimlik uygulamalarında henüz yeterli düzeyde çalışılmamış ve klinik kullanım alanı bulamamıştır, ancak insan hekimliğinde bu amaçlarla kullanılmaktadırlar. Bu çalışma ile AFP'ler ile ilgili güncel bilgiler sunulmuş ve hayvan türleri için bu proteinlerin öneminin vurgulanarak veteriner hekimlikteki kullanım alanları gösterilmiştir.