Down Sendromlu bireylerin manevi bakımı ve bir model önerisi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2015

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: AYŞE BURCU GÖREN

Danışman: ÖZNUR ÖZDOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Hafif ve orta derecede mental retardasyona neden olan Down Sendromu(DS), biyolojik nedenli gelişimsel geriliklerin en sık rastlanan türüdür. Her insan gibi, DS bireylerin de maddi ve manevi pek çok ihtiyacı vardır. İlgili alanyazın tarandığında, bu bireylerin manevi ihtiyaçlarına ilişkin az sayıda yabancı kaynaklı çalışmaya rastlanmıştır. Konunun önemine rağmen alanda var olan boşluk, araştırmacıyı Down Sendromlu bireylerin manevi ihtiyaçları konusunda araştırmaya sevk etmiştir. Bu tezin konusu, DS bireylerin manevi ihtiyaçlarının belirlenmesi, bu ihtiyaçların karşılanmasına yönelik bir model tasarlanması, uygulanması ve önerilmesi aşamalarını içermektedir. Bu amaçla öncelikle, DS çocuğa sahip annelerle görüşmeler yapılmıştır. Annelerden, çocuklarının yaşamında ve kendi yaşamlarında engellilik durumundan kaynaklanan sorunları, manevi ihtiyaçları ve bu ihtiyaçların karşılanmasına yönelik önerileri hakkında bilgi alınmıştır. Bu bilgiler ve alanyazından edinilen birikim doğrultusunda, arkadaşlık, sanat, paylaşmak, diğerkamlık, dini aidiyet, dini katılım, müzikterapi ve değerli sosyal roller temaları üzerine bir manevi bakım modeli tasarlanmıştır. Uygulanan modelin DS bireylerin özgüven ve özsaygılarında artışa, kendi kendine konuşma alışkanlığında azalmaya, yaşama dair anlam ve amaç duygusuna, artan mutluluk ve çevreyle uyumsal davranışlara, aidiyet ve güven duygusuna ve son olarak çocukluktan yetişkinliğe geçişe neden olduğu görülmüştür. Ayrıca toplum bazında engellilik algısının yeniden sorgulanması ve değişmesi ve katılımcılar bazında yaşamın daha anlamlı bir hal alması, annelerde de çocuklarına yönelik algının değişmesi(çocuğun büyüdüğünü ve bağımsızlığını fark etme, çocuğuna olan saygı ve güvenin artması) gibi etkileri görülmüştür. DS bireylere yönelik manevi bakım çalışmalarının ilişkiler üzerine temellenmesi, manevi ihtiyaçlarının sistemli ve bilinçli eller tarafından karşılanması gerekmektedir. Sosyal yönü güçlü, kendinin ve çevresinin farkında kişiler olan DS bireyler, uygulanan manevi bakım ile, kendiyle, toplumla, aile ve arkadaş çevresiyle ve kutsalla olan ilişkilerini düzenleme, geliştirme ve onarma şansı yakalayacaktır. Anahtar Kelimeler: Down Sendromu, Manevi Bakım, Maneviyat