Ekoköy dönüşüm projelerinin toplum sürdürülebilirlik değerlendirmesi kapsamında irdelenmesi: Bursa ili örneği


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü (Sözleşmeli), Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: OSMAN ZEYBEK

Danışman: Elmas Erdoğan

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Ekoköyler, Dünya'da en çok uygulama örneği görülen sürdürülebilir yerleşim modellerinden biridir. İlk örneğinin 1931 yılında İzlanda'da görüldüğü ekoköyler, 1990'lı yıllardan itibaren literatüre girmiştir. 1996'da Küresel Ekoköy Ağı'nın kurulmasının ardından sayıları hızla artan ekoköyler, niyet komünleri tarafından boş bir arazide kurularak ya da mevcut bir köy yerleşimini ekoköye dönüştürerek oluşturulabilmektedir. Kuramsal temeller kapsamında ekolojik planlama ve tasarım ilkelerine değinilmiş, geleneksel yerleşmelere yönelik tanım ve özelliklere yer verilmiş, sürdürülebilir yerleşim modelleri tanıtılarak ekokentlerden ekoköy uygulamalarına kadar farklı ölçeklerde, Dünya'da yaygın olarak uygulanan sürdürülebilir yerleşim modellerinden bahsedilmiştir. Bu araştırmada Bursa köylerinin ekoköy dönüşüm potansiyelleri ortaya konmuş, bu amaç doğrultusunda Küresel Ekoköy Ağı tarafından geliştirilen Toplum Sürdürülebilirlik Değerlendirmesi kriterleri kullanılmıştır. Toplum Sürdürülebilirlik Değerlendirmesi, sürdürülebilirliği ekolojik, sosyal ve manevi olmak üzere üç boyut, 21 bölüm, 151 soru ve 900 değerlendirme kriteri üzerinden köylerin ekoköye dönüşme potansiyellerini sayısal bir veriye dönüştürmek amacı ile hazırlanmış kapsamlı bir kontrol listesidir. Araştırma kapsamında arazi etüt – analiz çalışmalarını yürütmek üzere Bursa İli kapsamında 2 kıyı, 2 ova ve 2 dağ köyü olmak üzere toplam 6 köy seçilmiştir. İncelenen köylerin ekoköy dönüşüm potansiyellerinin artırılmasına, Türkiye'de uygulanan ekoköy dönüşüm projelerine ve Toplum Sürdürülebilirlik Değerlendirmesi'nin Türkiye köylerine adapte edilme sürecine yönelik değerlendirmeler yapılmış ve öneriler geliştirilmiştir.