IPARD desteklerinden yararlanan kanatlı eti üreticilerinin üretim ve pazarlama yapısı: Ankara ili örneği

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, TARIM EKONOMİSİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖZGEN MARTAL

Danışman: Mevhibe Albayrak

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Tarım, insanoğlunun gıda ve giyinme gibi fizyolojik ihtiyaçlarını karşılamasının yanı sıra, birçok sanayi dalına ham madde sağlayan ve sanayi ürünlerini de talep eden, ayrıca, istihdam, dış ticaret ve milli gelire katkısı açısından da önemli sektördür. Doğal koşullara bağlılığı nedeniyle risk ve belirsizliklere açık olması tarımın finanse edilmesini /desteklenmesini gerekli kılmaktadır. Türkiye'de tarım sektörüne yönelik birçok finansal destek sunulmaktadır. Bu çalışmada, kırmızı et fiyatlarındaki artışlarla birlikte hayvansal protein temini açısından stratejik bir önem kazanan kanatlı eti sektörü ve Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından verilen IPARD hibelerinden yararlanan Ankara İlindeki 52 kanatlı eti işletmesinin yapısal durumları ve yıllık faaliyet sonuçlarına göre ekonomik analizi ortaya konulmuştur. İncelenen işletmeler IPARD desteklerinden 2014-2016 yılları arasında faydalanmış, ortalama destek miktarı ise 265.000-360.000 avro arasında değişmiştir. İşletmelerin ortalama işletme genişliği 14,68 dekar, nüfus ve işgücü varlığı 1,76 EİB, nüfusun %65'i aktif nüfus olup, bunun da %75'i erkektir. Aktif sermayenin %61,26'sı bina, %25,62'si hayvan, %0,33'ü para, %10,96'sı alet ve makine, %1,81'i malzeme ve mühimmat sermayelerinden oluşmaktadır. Öz sermayenin aktif sermayeye oranı %99,71'tir. İşletmelerde GSH ortalaması 1.364.197 TL, GSÜD 1.396.666 TL'dir. Toplam işletme masraflarının %40'ı değişen masraflardan oluşmaktadır. Mali rantabilite %13,26 ve ekonomik rantabilite %13,30 olarak tespit edilmiştir. İncelenen işletmelerde IPARD desteklerinin üretim kapasitesini %100 arttırdığı ve Avrupa Birliği'ne atık yönetimi açısından gerekli altyapı uyumuna katkı verdiği belirlenmiştir. Ancak IPARD desteklerinde bürokratik işlemlerin uzun olması, ödemelerin zamanında alınamaması ve finansal yetersizliklere bağlı olarak kümeslerin zamanında bitirilememesi önemli sorunlardır. İşletmelerin %62'sinde tekrar hibeye başvurma isteğine karşın, artan maliyetler, döviz kurundaki dalgalanmalar ve başka alanlara yatırım düşüncesi nedeniyle olumsuz bakan işletmeciler de bulunmaktadır.