Türk romanının ütopik metinlerinde kadın ve aile


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Türk Edebiyatı Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: FİRDEVS CANBAZ

Danışman: NURULLAH ÇETİN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmada, Türk romanının ütopik metinlerinde kadın ve ailenin nasıl ele alındığı tartışılmıştır. Tezde yirmi dört roman incelenmiştir. Birinci bölümde ütopya konusunda gerekli asgari bilgi verilmiş ve kuramsal çerçeve çizilmiştir. Ütopya ve karşı-ütopya kavramlarının tartışılmasının ardından edebî bir tür olarak ütopyalardan bahsedilmiştir. Bir sonraki alt başlıkta dünya edebiyatında ütopyanın yerine bakılmış ve ütopyanın dinle ilişkisi incelenmiştir. Ardından ütopya ve karşı-ütopya arasındaki zorunlu ilişkiye değinilmiştir. Bölümün son iki başlığında ise ütopyalarda kadın ve ailenin genel olarak nasıl ele alındığı ve Türk edebiyatında ütopya geleneği tartışılmıştır.İkinci bölümde, romanlarda ?kadın?ın nasıl ele alındığı incelenmiştir. Bu bölümde ?ideal? kadının nasıl tanımlandığı, kadının eğitim-öğretim durumu, çalışma hayatındaki yeri ve kendisine uygun görülen meslekler, kadının siyaset ile ilişkisi üzerinde durulmuştur. Kadının cinsel kimliğinin nasıl ele alındığı ve ütopyalarda aşk karşısındaki tutumu, daha sonraki alt başlıkların konusudur. Kadın-erkek eşitsizliği, evlilik öncesi kadın-erkek ilişkileri ve evlilik hakkındaki görüşler yine iki farklı alt başlık altında incelenmiştir. Son olarak kadının toplumsal konumu ve gündelik hayatın içinde kadın konusunda romanlardaki örneklere değinilmiştir.Üçüncü bölümünde genel olarak ütopyalarda aile konusu ele alınmıştır. Bu ana başlık altında aile ve akrabalık ilişkileri, evlilik ve karı-koca ilişkileri, çocukların yetiştirilmesi ve eğitimi ile anne-baba ve çocuk ilişkileri dört alt başlıkta incelenmiştir. Kadının toplumsal hayatta değişen rolleri aileyi direkt etkilemektedir. Bu tezde ele alınan ilk romandan son romana kadar Türkiye'de kadının konumu ve aile kurumunun toplumdaki algısı konusundaki değişiklikleri izlemek mümkün olmuştur.