Muhammed Tavid Tanci ve mezhepler tarihçiliği
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, TEMEL İSLAM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU KOÇAK
Danışman: SÖNMEZ KUTLU
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Muhammed et-Tanci, 1918 yılında, Fas Krallığının Tetuan şehri Vadras kasabasında doğmuştur. İlk ve orta eğitimini Tanca'da bitiren Muhammed Muhammed et-Tanci lise tahsilini Fas Karaviyyin Medresesinde tamamladıktan sonra, 1939 yılında üniversite tahsili için Mısır'a gitmiştir. 1943 yılında Fuad-u Evvel Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap Dili ve Edebiyatı bölümünden, 1945 yılında da aynı fakültenin pedagoji bölümünden mezun olmuştur. Muhammed et-Tanci, 1953 yılında Türkiye'ye davet edilmiş ve 1962 yılına kadar Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde İslam Felsefesi ve İslam Mezhepleri Bölümünde Profesörlük görevinde bulunmuştur. 1962-1965 yılları arasında Rabat'ta görev yapmış ve 1965 yılında tekrar Türkiye'ye dönerek 1974 yılındaki vefatına kadar İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü'nde İslâm Mezhepleri Tarihi dersleri vermiştir. Çalışmaları sırasında Türkiye'de modern dönem Mezhepler Tarihçiliğine önemli katkılarda bulunmuştur. Siyasi ve ictimai mezhepler tarihçisi olarak bilinen Muhammed et-Tanci, Türkiye'de Yusuf Ziya Yörükân'dan sonra İslam Mezhepleri Tarihindeki önemli isimlerden birisidir. Muhammed Tanci, Türkiye'de modern dönem Mezhepler Tarihçiliğinde kaynak kritiği yönteminin yerleşmesinde, bu alanda bilimsel araştırmaların yapılmasında ve mezheplerin beşeri unsurlar olduğu gerçeğinden hareketle din-mezhep ayrımının doğru yapılmasına önemli katkılar sunmuştur. Ayrıca Muhammed et-Tanci, Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinde ilk doktora çalışmalarını yönetmiş, klasik eserlerin tahkikli neşirlerini yapmış, Mezhepler Tarihi'ne tarihi-sosyolojik bir yaklaşım getirmiş bir bilim insanıdır. 29 Aralık 1974 yılında, geçirmiş olduğu ani bir kalp krizi neticesinde İstanbul Beşiktaş'ta hayatını kaybeden Muhammed et-Tanci, kısa yaşantısından geriye, 17 tane eser, çeşitli gazete ve dergilerde yayınlanmış onlarca makale ve ölümünün üzerinden geçen onca zamana karşın, kendisini özlemle anan yüzlerce öğrenci bırakmıştır.