Kronik hepatit C'li hastalarda karaciğer yağlanmasının pegile-interferon ile kombine antiviral tedavi yanıtına etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2006
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ŞAHİN ÇOBAN
Danışman: RAMAZAN İDİLMAN
Özet:6. ÖZET Kronik Hepatit C'li Hastalarda Karaciğer Yağlanmasının Pegile-İnterferon İle Kombine Anti- Viral Tedavi Yanıtına Etkisi Giriş: Karaciğer yağlanması, kronik hepatit C'li bireylerde sık görülen bir histolojik bulgudur. Kronik hepatit C'li hastalarda bulunan karaciğer yağlanmasının, interferon ile kombine anti-viral tedaviye yanıt üzerinde etkisinin bulunup bulunmadığı literatürde netlik kazanmamıştır. Amaç: Karaciğer yağlanmasının kronik hepatit C'li hastalarda 1 yıllık pegile- interferon ile kombine anti-viral tedavi yanıtına etkisini göstermek. Gereç ve Yöntem: Kronik hepatit C tanısı alan ve 1 yıllık PEG-IFN ile kombine tedavi almış olan 112 hasta (K/E:57/55, yaş ortalaması: 50,3±10,7; sınırlar: 22-72) retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların tümünün bazal karaciğer biyopsileri vardı. Histolojik aktivite indeksi (HAİ) ve fibrozis evrelemesi, Knodell sınıflandırmasına göre yapıldı. Karaciğer yağlanma dereceleri üç gruba ayrıldı: grup 1, yağlanma yok; grup 2, %l-5; grup 3, >%5. Karaciğer yağlanmasının tedavi sonu yanıt üzerine etkisi incelendi. Ayrıca anti-viral tedavi yanıtına etki eden diğer faktörler araştırıldı. Hastaların bazal demografik ve virolojik verileri karaciğer yağlanma gruplarına göre karşılaştırıldı. Bulgular: 1 yıllık kombine anti-viral tedavi sonrası yanıt oram %73,2 (82/112) bulundu. Karaciğer yağlanması saptanan hastalarda TSY oranı yağlanma olmayanlara göre anlamlı olarak daha düşük saptandı (%67,1'e karşı %86,1; p=0.034). Tedavi sonu yanıtı azaltan faktörler şunlardı: diabetes mellitus (p=0.007); naiv olmamak (p=0.013); histolojik olarak ileri evreye sahip olmak (p=0.003); ve histolojik aktivite indeksinin yüksek olması (p=0.05). Lojistik regresyon analizinde yalnızca ileri fibrozis evresinin tedavi sonu yanıt üzerinde bağımsız olarak etkin faktör olduğu saptandı (p=0.019, OR:3.436, %95 güvenlik aralığı 1.227-9.618). Karaciğer yağlanması hastaların %67,9'unda (76/1 12) tespit edildi. Kadın ve erkek hastalar arasında yağlanma bakımından fark saptanmadı (p>0.05). Karaciğer yağlanması üzerine etkili olan faktörler şunlardı: 40 yaşın üzerinde olmak (p=0.012); fazla kilolu ve obez olmak (p=0.001); diabetes mellitusu olmak (p=0.005). Ortalama hastalık süresi karaciğer yağlanması olan grupta, yağlanma olmayanlara göre daha uzun bulundu (p=0.025). Ortalama serum AST seviyesi, karaciğer yağlanması olan grupta, yağlanma olmayan gruba göre daha yüksek saptandı (p=0.011). Ortalama serum GGT seviyesi, karaciğer yağlanması olan grupta, yağlanma olmayan gruba göre belirgin olarak daha yüksek saptandı (p=0.001). HAI, ileri derece karaciğer yağlanması olan grupta, yağlanma olmayan gruba göre daha yüksek saptandı (p=0.019). Serum trigliserid seviyeleri de ileri derece karaciğer yağlanması olan grupta yağlanma olmayan gruba göre daha yüksek saptandı (p<0.05) Multivariate analizde; VKİ, diabetes mellitus ve AST seviyeleri yağlanma ile ilişkili bağımsız faktörler olarak bulundu (p<0.05). Sonuç: Bu çalışmada elde ettiğimiz veriler doğrultusunda, karaciğer yağlanması kronik HCV enfeksiyonlu hastalarda PEG-IFN ile kombinasyon tedavisine yanıtı 28düşürmektedir. Karaciğer yağlanmasının şiddetinin kombine anti-viral tedaviye yanıtı azalttığı ileri sürülebilir. Kronik hepatit C'li hastalarda karaciğer yağlanması gelişiminde obezite, diabetes mellitus, hiperlipidemi gibi metabolik faktörlerin etkisi vardır. Anahtar kelimeler: Kronik hepatit C, karaciğer yağlanması, pegile-interferon, anti viral tedavi 29