Kadın ve şifa: Bir sağaltım aracı olarak masal anlatıcılığı üzerine bir araştırma
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Kadın Çalışmaları Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BAHAR KADIOĞLU
Danışman: MELİKE KAPLAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada günümüzde masal anlatıcılarını masalı sağaltım amaçlı anlatmaya yönelten deneyim ve motivasyonları tartışılmıştır. Bununla birlikte bu pratiğin kadınları güçlendirici yönlerinin neler olabileceği bilgisi anlatıcılarla kurulan etkileşim ve paylaşımlarla inşa edilmiştir. Araştırmanın önemi, masal ve toplumsal cinsiyet konusunda yapılan ve metinsel veriler üzerinden ilerleyen akademik çalışmalardan farklı bir yön çizerek masalın anlatıcı tarafından nasıl değerlendirildiğini feminist perspektifle tartışmasıdır. Araştırmada feminist epistemolojiden ve akıl, beden ve ruhu iyileşmede bütünsel olarak değerlendiren holistik sağaltım yaklaşımından yararlanılmıştır. Masal, insanları neden ve nasıl şifalandırıyor ve rahatlatıyor? Kültürün belirleyiciliği masal anlatıcılığına nasıl yansımaktadır? Toplumsal cinsiyet üzerine masal anlatım etkinlikleri ve atölyeleri düzenleniyor mu? Anlatıcıların bu anlamdaki beklenti ve talepleri neler? soruları bu çalışmanın temel araştırma problemleridir. Katılımcıların masal anlatıcılığı, toplumsal cinsiyet ve sağaltım konusundaki yorumları bugünün kültürel kabullerinin değişimini izleme imkânı vermiştir. Yapılan alan araştırmalarından elde edilen veriler yorumlandığında masalın sağaltıcı yönünün holistik (bütüncül akıl-ruh-beden sağlığı) oluşunun insanları masala yönlendirdiği gözlemlenmiştir. Toplumsal cinsiyet perspektifinden incelendiğinde masalların cinsiyetçi olduğu görüşünün değişmeye başladığı gözlemlenmiştir. Masaldaki toplumsal değerleri ve normları insanlığın ve doğanın iyiliği için anlatmada anlatıcının rolü vurgulanmıştır. Daha çok kadınların yöneldiği anlatıcılık eğitimlerinde ve yapılan anlatıcılık sohbetlerinde anlatıcının rolünün dişil değerleri daha iyi tanıma, kendini anlama, insan ve evrenle daha sağlıklı ilişkiler kurma gibi amaçlarla tartışıldığı gözlemlenmiştir. Bu yönüyle masal anlatıcılığı Türkiye'de feminist pedagojiye ve feminist harekete destek olabilecek performatif bir sanat olarak değerlendirilmiştir Anahtar Kelimeler: Masal Anlatıcılığı, Sağaltım, Holistik Yaklaşım, Toplumsal Cinsiyet