Toksik adenom, toksik multinodüler guatr ve toksik diffüz guatr hastalarında radyoaktif iyot tedavisinin uzun dönemde tiroid bezi, tiroid volümü, nodül yapısı ve tiroid fonksiyonları üzerine etkisi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2021
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ILGIN KOÇ
Danışman: MURAT FAİK ERDOĞAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Amaç: Toksik Diffüz Guatr (TDG), Toksik Adenom (TA) ve Toksik Multinodüler Guatr (TMNG) hastalarında radyoiyot (RAİ) tedavisinin uzun dönemde etkileri konusunda literatürde açık olup, çalışmamızda RAİ tedavisi sonrası uzun dönemde tiroid fonksiyon testleri, tiroid bezi volümü, sıcak-soğuk nodül volümleri, tiroid bezi parankimi ve sıcak nodüllerde meydana gelen ultrasonografik değişiklikler ve bu değişimlere neden olan faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmamızda retrospektif olarak Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastalıkları Bilim Dalı Polikliniği'ne 01/01/2000-01/02/2021 tarihleri arasında hipertiroidi nedeniyle başvuran TDG, TA ve TMNG tanılı, RAİ tedavisi almış, preablatif ve postablatif en az 36 ay ve sonrasında poliklinikte tiroid ultrasonografisi yapılmış hastaların tiroid fonksiyon testleri ve ultrasonografi raporları incelenmiştir. Bulgular: Tiroid USG ile ortalama takip süreleri TDG, TA ve TMNG grubu için sırayla 89.2/ 79.2/101.7 aydı. Ortalama tiroid volümü küçülme yüzdesi sırayla %84.1±1.4/%56.6±3.1/ %51.1±6.7 olarak saptandı. Tüm tanı gruplarında tiroid volümü ve sıcak nodül volümü küçülmesinin, 10-12. yıla kadar istatistiksel anlamlı olarak devam ettiği görüldü (p<0.01). Sıcak nodüllerin takip süresi sonundaki küçülme yüzdesi ise, ortalama %80.5±1.9 olarak saptandı. RAİ tedavisi sonrası 3. ila 10. yıl arasında TDG grubunda yıllık %1.1, TA grubunda %2.0 TMNG grubunda ise yıllık %1.5 hipotiroidi insidansı mevcuttu. Tiroid ve sıcak nodül volümü küçülmesini etkileyen faktörler için yapılan çok değişkenli regresyon analizi sonucunda TDG ve TA hastaları ve sıcak nodüllerde preablasyon volüm büyüklüğü ve hastanın RAİ tedavisi aldığı yaş arttıkça volüm küçülmesinin azaldığı tespit edildi. Hipotiroidi riskinin tüm hasta grubu için lojistik regresyon analizi ile değerlendirilmesinde, tiroid volümü artışı ve tiroid volüm küçülmesindeki azalma ile ters yönde korele olduğu görüldü. Tanı bazında ise preablasyon metimazol (MMI) kullanımı, propiltiyourasil (PTU) ile karşılaştırıldığında hipotiroidi gelişimini arttırmaktaydı. Sıcak nodüller RAİ tedavisi sonrası ultrasonografik olarak daha solid ve hipoekoik görünme eğilimindeydi (p<0.01, p<0.01). Sonuç: Radyoiyot tedavisinin uzun dönem etkilerini incelediğimiz çalışmada tiroid bezi ve sıcak nodül volümlerinin 10-12. yıl takiplerine kadar dahi istatistiksel olarak anlamlı şekilde küçülmeye devam ettiği görüldü. Anahtar kelimeler: Hipertiroidi, Toksik diffüz guatr, Toksik adenom, Toksik multinodüler guatr, Radyoiyot tedavisi