Kuşan İmparatorluğu döneminde Hindistan siyasi tarihi ve edebiyatı


Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, DOĞU DİLLERİ VE EDEBİYATLARI ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: YALÇIN KAYALI

Danışman: HATİCE DERYA CAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Orta Asya'daki vatanlarından göç ettirilen Yüeçiler, uzun süren göç hareketlerinin sonunda Kuzey Hindistan'a gelerek yerleşmiş ve beş ayrı kola ayrılmışlardır. Kuşanlar olarak anılan kolu ise, Kuşan İmparatorluğu'nu kurmuş ve Afganistan'dan Kuzey Hindistan'a kadar genişleyen büyük bir coğrafyada yüzyıllar boyunca egemen olmuştur. İmparatorluğun kuruluş dönemi kralları sırasıyla, Kucula (Kacula) Kadphises, Vima Takto ve Vima Kadphises'dir. Yükselme dönemi ise, Kral Kanişka'nın kazandığı zaferler ve Buddhizm'e sağladığı katkılarla anılmaktadır. Duraklama ve dağılma dönemi ile ilgili bilgilerimiz ise oldukça sınırlı olmakla birlikte, Huvişka, Vasişka ve Vasudeva adlı kralların tahta geçtikleri bilinmektedir. MÖ 1. yüzyıl itibariyle egemen olan Kuşan hâkimiyetinin, MS 2. sonları itibariyle gücünü kaybettiği ve bölgede güçlenen Sasaniler'in etkisiyle yıkıldıkları bilinmektedir. Kuşan İmparatorluğu'nun kültür tarihine olan katkıları ise, en az siyasi tarihi ile ilgili gelişmeler kadar hareketlidir. Kanişka döneminde toplanan Buddhist konsey ve sonucunda Buddhizm'in mezheplere ayrılarak Hindistan dışına yayılması, ilgili dönemde gerçekleşmiştir. Ayrıca yazılan sūtralar ve Aşvaghosha'nın Buddhist edebiyata katkıları dönemin oldukça önemli gelişmelerdendir. Buddha'nın insan biçimindeki heykellerinin yapılışı, Gandhara ve Mathura adı verilen ekoller sayesinde yaygınlaşması, Kuşan döneminin en önemli sanatsal faaliyetleri arasında gösterilmektedir. Ancak yapılan bütün araştırma ve çalışmalara rağmen, Kuşan Tarihi, içerisindeki birçok bilinmezlikle Hint Tarihindeki gizemini korumaya devam etmektedir.