Alkol ve madde bağımlılığı tedavisi gören bireylerin görüşlerine göre serbest zaman aktivitelerinin alkol ve madde bağımlılığı tedavi sürecindeki rolü

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, SPOR BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2019

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SİNAN ERTUNÇ

Danışman: FUNDA KOÇAK

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışmanın amacı, Ankara'daki özel bir psikiyatri hastanesinin AMATEM bölümünde alkol ve madde bağımlılığı tedavisi gören bireylerin serbest zaman aktivitelerini relapsa (nüksetme) karşı önleyici bulup bulmadıklarına ilişkin görüşlerini belirlemektir. Araştırmada nitel araştırma değerlerinden fenomonoloji kullanılmıştır. Çalışma grubunu oluşturmak için amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi seçilmiştir. Araştırma Ankara'da Özel Bir Psikiyatri hastanesinin AMATEM bölümünde tedavi gören 20 katılımcıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılarak yapılmıştır. Verilerin analizinde tematik analiz yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada katılımcılar, serbest zaman aktivitelerini alkol ve madde bağımlılığının tedavisinde önleyici, tedavi edici ve unutturucu olarak görmektedir. Yapılan analizler sonrasında 4 ana tema ve 4 alt tema oluşturulmuştur. Bu bağlamda birinci tema "İlk Tanışma: Bağımlılığın Kıyısında", ikinci tema "Ona Bir Anlam Yüklüyorum", üçüncü tema ise "Sosyal Yaşam ve Serbest Zaman Kullanımındaki Değişiklikler" ve bu tema içerisinde yer alan 2 adet alt tema "Yaşantım Değişiyor" ve "Serbest Zamanı Kullanımım Farklılaşıyor" şeklindedir. Son olarak "Başa Çıkma Stratejisi Olarak Serbest Zaman" ana teması için oluşturulan 2 adet alt başlık ise "Öz-yeterliğim Artıyor" ve "Bağımlılıkla Mücadele İçin Serbest Zaman Etkinlikleri: Relapsta Azalma" şeklindedir. Araştırmanın sonuçlarına göre, katılımcıların görüşleri Bilişsel Davranışçı Model bağlamında incelendiğinde, serbest zaman etkinliklerini etkili başa çıkma stratejisi olarak gören katılımcıların öz-yeterliklerinde bir artış algıladıkları, bu durumunda tedavi sürecindeki kazanımların sürdürülmesi ve sonrasında yaşanabilecek relapsa karşı önleyici olabileceği söylenebilir.