Çocuklarda palatal rugaların cinsiyet ve yaşın belirlenmesindeki etkisinin ekstraoral model tarayıcısı ile değerlendirilmesi
Tezin Türü: Diş Hekimliğinde Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Diş Hekimliği Fakültesi, ÇOCUK DİŞ HEKİMLİĞİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2019
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BÜŞRA BİLGE SAĞLAM
Danışman: LEVENT ÖZER
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada palatal rugaların çocuk hastalardaki yaşa ve cinsiyete göre dağılımları tespit edilerek, hastalardan alınan üst çene ölçüleri üzerinden elde edilen dijital taramalarda rugaların sayı, pozisyon, uzunluk, şekil ve birleşim yönünün yaşa ve cinsiyete göre ayırıcı bir özellik olup olmadığının değerlendirilmesi amaçlanmıştır. 5-9, 12 ve 13 yaşında, fiziksel veya mental engeli olmayan, yarık dudak veya damak gibi konjenital malformasyonu, ortognatik cerrahi veya ortodontik tedavi geçmişi, parmak emme alışkanlığı, damak bölgesinde kemik veya yumuşak doku çıkıntısı, aktif lezyon, deformite ve yara izi bulunmayan ve ölçü materyaline karşı alerjisi olmayan hastalar çalışmaya dahil edilmiştir. Belirlenen 6 adet yaş grubunda her iki cinsiyetten 15 adet olmak üzere eşit sayıda hasta seçilmiş ve toplam sayı 180 olarak belirlenmiştir. Yaş grupları oluşturulurken dentisyonun farklı aşamaları dikkate alınmıştır. Süt dişlenme dönemini 5-6, karışık dişlenme dönemini 7, 8, 9, daimî dişlenme dönemini ise 12 ve 13 yaş grubu temsil etmiştir. Hastaların palatal bölgesinin kopyasını elde etmek amacıyla üst çenelerinden silikon ölçü materyali ile alınan ölçü üzerinden alçı modeller oluşturulmuştur. Daha sonra bu modeller Sirona inEos x5 cihazıyla taranarak dijital modelleri elde edilmiştir. Bu dijital modeller üzerinde palatal rugaların sayı, pozisyon, uzunluk, şekil ve birleşim yönü ölçümleri 3D-DOCTOR programı aracılığıyla yapılmıştır. Her bir özelliğin yaş grupları ve cinsiyetler arasında karşılaştırmaları gerçekleştirilmiştir. Rugaların sayı, pozisyon, uzunluk, şekil ve birleşim yönü açısından kız ve erkekler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olup olmadığı Mann Whitney U testiyle incelenmiştir. Yaş grupları arasında aynı özellikler açısından istatistiksel olarak anlamlı değişim olup olmadığı ise Kruskal Wallis testi ile değerlendirilmiştir. Aksi belirtilmedikçe p 0,025). Yaş grupları arasında da kızlar, erkekler ve tüm hastalar içerisinde sağ, sol ve toplam ruga sayıları yönünden de istatistiksel olarak anlamlı fark saptanmamıştır (p>0,0083). Her bir yaş grubu içerisinde kız ve erkek arasında ortalama ruga sayıları yönünden istatistiksel olarak anlamlı fark görülmemiştir (p>0,0071). Palatal rugaların pozisyon, uzunluk ve şekilleri yaş gruplarından bağımsız olarak karşılaştırıldığında kız ve erkek arasında istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmamıştır (p>0,05). Karşılaştırmalar yaş grupları arasında gerçekleştirildiğinde ise yalnızca D pozisyonlu rugaların yaş grupları arasında dağılımında anlamlı farklılık tespit edilmiş (p 0,05). Açılı (çatallanmış) şekilli palatal rugaların birleşim yönü cinsiyetten bağımsız olarak yaş grupları arasında ve yaş gruplarından bağımsız olarak da kız ve erkek arasında değerlendirildiğinde istatistiksel olarak anlamlı farklılık tespit edilmemiştir (p>0,05). Elde ettiğimiz bulgular toplumumuzdaki çocukların palatal rugalarına ait morfolojik özelliklerin belirlenmesi için yol göstericidir ancak çalışmada palatal rugaların sayı, pozisyon, uzunluk, şekil ve birleşim yönü açısından yaş ve cinsiyet için ayırıcı bir özellik olmadığı sonucuna varılmıştır. Anahtar Kelimeler: Adli diş hekimliği, palatal ruga, rugoskopi, yaş, cinsiyet.