Türkiye'de 1960-1980 yılları arasında resim sanatının gelişimi ve dönemin sanatsal-kültürel panoraması üzerine bir değerlendirme


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SANAT TARİHİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ÖMER CAN BİLİCİ

Danışman: Ziya Kenan Bilici

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

"Türkiye'de 1960-1980 Yılları Arasında Resim Sanatının Gelişimi ve Dönemin Sanatsal-Kültürel Panoraması Üzerine Bir Değerlendirme" başlıklı tez çalışmasında, Türkiye'de 1960-1980 yılları arasındaki dönem; siyasi, kültürel, kurumsal, akademik ve sanat ortamı kapsamında incelenerek, bu dönemde resim sanatında yaşanan gelişmeler; grup oluşumları, üslup, akım ve bireysel eğilimler bağlamında değerlendirilmiştir. Dönemin sanatsal ve kültürel dinamiklerinin saptanması amacıyla; Türk resim sanatının 1923-1960 yılları arasındaki süreci ve süreci yönlendiren gelişmeler ana hatlarıyla incelenmiş, 1960-1980 döneminde küresel ortam ve aynı yıllar arasında Türkiye'nin siyasi, kültürel ve sanatsal ortamını yönlendiren temel olgu ve oluşumlar belirlenmiştir. Buna göre Türkiye'de 1960-1980 yılları arasındaki dönemin kültürel ve sanatsal alt yapısını oluşturan gelişmelerin, II. Dünya Savaşı'nın ardından küresel ortamda başlayan ekonomik sorunlarla birlikte 1940'lı yıllarda başladığı anlaşılmaktadır. Bu yıllarda başlayan ekonomik sorunlar, çok partili parlamenter sisteme geçişin ardından 1950'li yılların ortalarında yeniden etkili olmaya başlamış, 1960 ihtilali, 1971 askeri muhtırası, 1970'li yılların siyasi çıkmazları ve muhalif eylemlerle tırmanarak 12 Eylül 1980 yılında yapılan askeri darbe ile sonuçlanmıştır. Bu yılların siyasi çıkmazları ve ekonomik sorunlar, 1940'lı yıllardan itibaren sanatçıları tematik olarak toplumsal sorunlara yönlendirmiş ve toplum odaklı temalar özellikle 1970'li yıllarda resim sanatının ana gündemini oluşturmuştur. 1950'li yıllarda sanayileşmeye bağlı olarak kırsaldan büyük kentlere yönelen iç göçlerin oluşturduğu kaotik kültür ortamı, yoksulluk ve gecekondulaşma olgusu da dönemin resim sanatında etkili olan önemli gelişmeler arasında yer almaktadır. Ekonomik ve teknolojik gelişmelere bağlı olarak tüketim kültürünün geliştiği ve toplumsal dönüşümlerin yaşandığı bu süreçte; resim sanatının içeriğinin bu dinamiklere bağlı olarak; özgün biçim dilinin ise Avrupa- Amerika'da aynı yıllarda ortaya çıkan sanat akım ve üsluplarını izleyen bir gelişme gösterdiği anlaşılmaktadır.