ERKEN CUMHURİYET DÖNEMİ EĞİTİM ANLAYIŞININ BOLU YEREL BASININA YANSIMALARI: ALTIN YAPRAK, YEŞİL YAPRAK VE ÇIĞIR DERGİLERİ
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü, Atatürk İlkeleri Ve İnkılap Tarihi Anabilim Dalı, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: YASEMİN ERENKUŞ
Danışman: Kadri Unat
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Erken Cumhuriyet Döneminde, Ankara merkezli bir öğretmen örgütlenmesi olan "Muallimler Birliği"nin bir kolu da Bolu'da, "Bolu Muallimler Birliği" olarak kurulmuştur. Bolu Muallimler Birliği, Bolu ve çevresinde gerçekleştirdiği faaliyetlerle yaygın eğitimi desteklemiş ve dönemin yerel eğitim dergileri olarak öne çıkan; Altın Yaprak, Yeşil Yaprak ve Çığır adında üç dergi yayımlamıştır. Cumhuriyet'in ilk yıllarında, eğitimi inşa sürecinde toplumsal dönüşüme katkıda bulunan bu dergiler, dönemin eğitim alanındaki sorunları, icraatları ve planlamalarının halka ulaştırılması görevini yerine getirerek kamuoyu oluşturmuş; toplum, bilim, kültür, sanat ve edebiyat gibi farklı alanlarda halkı bilinçlendiren birer tarihi belge olma özelliği taşımışlardır. Bu çalışma, Altın Yaprak, Yeşil Yaprak ve Çığır dergilerinin okuyucuları üzerinde bıraktığı düşünsel etkinin, Cumhuriyet sisteminde kurulmaya çalışılan yeni eğitim düzenine etki ve oluşturulması hedeflenen "vatandaş" bilincine katkı sağlama derecelerini ortaya çıkarmak ekseninde oluşturulmuştur. İncelenen dergilerin 1925-1931 yılları arasında yayımlanması ve eğitimin doğasında devamlılık ilkesinin var olmasından dolayı, çalışmanın erken Cumhuriyet Döneminden önceki dönem olan Osmanlı Dönemi'nde eğitimde yenileşme hareketlerinin bir anlam ifade edecek biçimde başladığı Tanzimat Dönemi'nden yola çıkılarak ilerletilmesi gerekli görülmüştür. Ayrıca, dergi yayıncılığı-eğitim ilişkisinin araştırmanın köşe taşlarından biri olmasından dolayı, Türkiye'de basın yayın ve dergiciliğin tarihsel gelişimi, çalışmaya dâhil edilmiştir. Bunlara ek olarak, dergilerin bir öğretmen cemiyeti tarafından çıkarılmış olması çalışmada, öğretmen örgütlenmelerinin tarihi gelişimine yer verilmesini gerekli kılmıştır. Bu çalışmada, Osmanlıca olarak yayımlanan Altın Yaprak, Yeşil Yaprak ve günümüz alfabesiyle yayımlanan Çığır dergileri üzerinde Cumhuriyet eğitim sisteminin yansımaları ve bu yansımaların Bolu ve çevresine etkileri araştırılmıştır. Bu çalışmanın, Osmanlı Devleti'nin son döneminden Cumhuriyet Dönemi'ne geçişte yaşanan eğitim dönüşümünün daha iyi anlaşılmasına katkısı olacağı düşünülmekte ve Türk eğitim tarihi alanındaki çalışmalarda, dergilerin toplumsal dönüşüme etkileri bağlamında yapılacak yeni çalışmalara ilham olması temenni edilmektedir.