Türk Hukukunda yabancı ticaret ortaklıklarının yerleşme hakkı
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2002
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: BARIŞ TEKSOY
Danışman: GÜLİN GÜNGÖR
Özet:ÖZET Yabancı ticaret ortaklıklarının yerleşme hakkının kapsamı yerleşme kavramından yola çıkarak belirlenir. Yerleşme niyeti taşıyan, bu anlamda, kişi ile bir yer arasında sürekli bir bağ teşkil eden eylem yerleşmedir. Tüzel kişi olan yabancı ticaret ortaklıklarının yerleşme hakkını, yabancı ticaret ortaklığının tüzel kişiliğinin ülke içerisinde yerleşmesine yönelik eylemler oluşturur, bu tür eylemler de tâbiiyetin tayininde kuruluş yeri teorisini benimseyen ülkelerde idare merkezinin ülkeye nakli ve şube açma, merkez yeri teorisini benimseyen ülkelerde ise şube açmadır. Yabancı ticaret ortaklıklarının yerleşme hakkı AT. hukukunda yerleşme özgürlüğü dahilinde ele alınırken, İsviçre hukukunda da yabancı ticaret ortaklıklarının yerleşme hakkı tanınmıştır. Türk hukukunda hangi ticaret ortaklıklarının yabancılar hukukunun konusu olduğu sorusunun cevabı, ticaret ortaklıklarının Türk tâbiiyetinin tespitinin ele alınması yoluyla bulunur, zira, yabancı ticaret ortaklığı Türk tâbiiyetinde olmayan ticaret ortaklığıdır. Türk hukukuna göre, idare merkezi Türkiye'de olan ticaret ortaklıkları Türk tâbiiyetindedir, dolayısıyla, idare merkezleri yurtdışında olan ticaret ortaklıkları yabancıdır. Yabancı ticaret ortaklıklarının yerleşme hakkının kaynağını T.C. Anayasasının 23. maddesinde düzenlenen yerleşme özgürlüğüdür. Hakkın özü ile hakkın kullanılmasını düzenleyen hükümler birbirinden ayrı olarak ele alınmalıdır. Türk hukukunda yabancı ticaret ortaklıklarının yerleşme hakkının kullanılmasının tâbi olduğu rejim, sermaye ortaklıkları bakımından EŞHK. ve yabancı sermaye mevzuatı, kişi ortaklıkları bakımından Türk parasını koruma mevzuatı yoluyla genel düzenlemeler ve bankacılık, finansal kiralama, finansman, faktoring.sigortacılık ortaklıkları ile serbest bölgelerde şube açma bakımından özel düzenlemeler tarafından oluşturulmaktadır. 114