Yerleşim yerlerinde afet ve risk yönetimi
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, SİYASET BİLİMİ VE KAMU YÖNETİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2005
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: LEVENT UZUNÇIBUK
Danışman: AYŞEGÜL MENGİ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Türkiye, geçmişte olduğu gibi başta depremler olmak üzere sel, çığ,yangın, toprak kayması gibi doğal afetlerle sık sık karşılaşmış ve karşılaşmayadevam edecektir. Bu nedenle yaşanan afetlerin yarattığı can ve mal kayıplarınınyanında ekonomik kayıpların da minimize edilmesi, ancak etkin vesürdürülebilir bir afet ve risk yönetim sisteminin oluşturulması ilegerçekleştirilebilecektir. Bu amaçla yapılan çalışmada, Türkiye'de ve dünyadameydana gelen doğal afetler çerçevesinde sürdürülen afet ve risk yönetimi ileilgili çalışmalar incelenmiş ve geliştirilmekte olan yeni teknolojiler de gözönünde bulundurularak, Türkiye'nin ihtiyaçlarına yönelik öneriler ortayakoyup yerleşim yerlerimizdeki afet ve risk yönetimi modeli oluşturulmayaçalışılmıştır. Doğal afet politikalarında Cumhuriyet dönemi başlangıç olarak elealınmış ve mevcut yapı özellikle 1999 yılı Marmara ve Düzce depremlerindeyapılan uygulamalardan yararlanılıp ortaya konmuştur. Federal ve üniteryapıya sahip ülkelerdeki doğal afetlerle ilgili afet ve risk yönetimleri ile ilgilibirincil kaynaklara ulaşılamaması, çalışmaların en büyük zorluğunuoluşturmuştur. Bu nedenle, çalışma metodolojisi bakımından önem taşıyankaynak incelemesi internet üzerinden, söz konusu ülkelere ait kurumsalraporlardan yararlanılmak suretiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın birincibölümünde; afet ve risk yönetimi ile ilgili kavram ve tanımlarla, afet ve riskyönetim sisteminin ne olduğu ve aşamaları hakkında bilgi verilmiştir. Aynızamanda; kimi ülkelerdeki uygulamaları vermek amacıyla dünyanın farklıcoğrafi bölgelerinden seçilmiş federal ve üniter devletlerdeki afet ve riskyönetimleri irdelenmeye çalışılmıştır. İkinci bölümde; Türkiye'de doğalafetlerin etkilerinin giderilmesine ve önlenmesine yönelik bugüne kadaryapılmış düzenlemeler, diğer bir söylemle ülkemizdeki afet ve risk yönetimisistemi ile geleceğe dönük yapılan çalışmalar değerlendirilmiştir. Üçüncübölümde; ülkemize uygun olacağı düşünülen etkin bir afet ve risk yönetimmodelinin geliştirilmesine çalışılmıştır. Çalışmanın son kısmı olan geneldeğerlendirme bölümünde ise; daha önceki bölümlerde ele alınan hususlar gözönünde bulundurularak, doğal afetlere hazırlıklı olmak amacıyla yerleşimyerlerinde afet ve risk yönetimine yönelik yapılabilecek kurumsal ve tüzeldüzenlemelere ilişkin önerilere yer verilmiştir.