60-72 aylık çocukların erken okuryazarlık becerileri ve görsel algı düzeyleri


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, ÇOCUK GELİŞİMİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: EMİN DEMİR

Danışman: AYSEL KÖKSAL AKYOL

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu araştırmada, 60-72 aylık çocukların erken okuryazarlık becerileri ve görsel algı düzeylerinin incelenmesini amaçlanmıştır. İlişkisel tarama modelinde gerçekleştirilen çalışma Ankara ilinde yapılmış olup araştırmanın çalışma grubunun belirlenmesinde kartopu örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Bu yöntemle çalışmaya katılmayı kabul eden 48 ailenin 60-72 aylık çocukları oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak çocuklar ve aileleri hakkında genel bilgi edinmek için araştırmacı tarafından hazırlanan "Genel Bilgi Formu" kullanılmıştır. Erken okuryazarlık becerilerinin değerlendirilmesi amacıyla Kargın ve ark. (2015) tarafından geliştirilen "Erken Okuryazarlık Testi (EROT)", görsel algının değerlendirilmesinde ise Frostig (1961) tarafından geliştirilen, Aral ve Bütün Ayhan (2016) tarafından kültürümüze uyarlama çalışması yapılan "Frostig Görsel Algı Testi" kullanılmıştır. Veriler, SPSS programı aracılığıyla analiz edilmiştir. Shapiro-wilk ve Kolmogorov Smirnov normallik testlerinin yapılmasının sonucunda verilerin normal dağılım göstermediği belirlenmiş olup ikili değişkenlerin karşılaştırılmasında Mann Whitney U Testi, üç ve daha fazla değişkenin karşılaştırılmasında Kruskal Wallis H Testi kullanmıştır. Ölçeklerden alınan puanlar arasındaki korelasyonu belirlemek için Spearman Korelasyon Katsayısı Önemlilik Testleri uygulanmıştır. Korelasyonla ilgili bulgular incelendiğinde Erken Okuryazarlık Testi toplam puanı ile Frostig Görsel Algı Testi Göz Motor Koordinasyonu, Şekil Zemin Ayrımı, Şekil Sabitliği, Mekanda Konumun Algılanması, Mekansal İlişkilerin Algılanması alt boyutları ve Frostig Görsel Algı Testi toplam puanı arasında orta düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Erken Okuryazarlık Testi İşlev Bilgisi alt boyutu ile Frostig Görsel Algı Testi toplam puanı ve alt boyutları arasında ilişki olmadığı saptanmıştır. Benzer şekilde Erken Okuryazarlık Testine ait dinlediğini anlama alt boyutu ile Frostig Görsel Algı Testi alt boyutu ve toplam puanları arasında ilişki olmadığı bulunmuştur. Erken Okuryazarlık Testi alt boyut ve toplam puanlarının bağımsız değişkenlere göre karşılaştırması yapıldığında çocukların cinsiyet, yaş (60-66/67-72 ay), kardeş olma durumu, okul öncesi eğitim alma süresi, anne yaşı, baba yaşı değişkenlerinin anlamlı bir farklılığa yol açmadığı görülmüştür. Dahası, çocukların Frostig Görsel Algı Testi alt boyut ve toplam puanlarında cinsiyet, yaş (60-66/67-72 ay), kardeş olma durumu, okul öncesi eğitim alma süresi, anne yaşı, baba yaşı değişkenlerinin anlamlı bir farklılığa yol açmadığı belirlenmiştir. Anahtar Sözcükler: Çocuk Gelişimi, Erken Okuryazarlık, Görsel Algı