Yeni tanı kanser hastalarında anemi parametrelerinin değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2013
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÖKÇE KENAR
Danışman: GÜNGÖR UTKAN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Yeni Tanı Kanser Hastalarında Anemi Parametrelerinin Değerlendirilmesi Giriş: Kanser hastalarında anemi sebepleri genellikle birden fazla faktöre bağlıdır. Bu sebepler arasında kronik hastalık anemisinin yanısıra kobalamin, folat, demir eksikliği de yer almaktadır. Çalışmamızın amacı, yeni tanı kanser hastalarında anemi prevalansını tespit etmek ve sebeplerini ortaya koymaktır. Gereç ve Yöntem: 310 yeni tanı kanser hastası (%35.8'i gastrointestinal yol kanseri, %64.2'si gastrointestinal yol dışı kanser olmak üzere) ve 301 kişilik sağlıklı kontrol grubu anemi parametreleri açısından değerlendirildi: tam kan tetkiki, ferritin, transferin saturasyon yüzdesi, serum demiri, serum vitamin B12 düzeyi, folat düzeyi değerleri kıyaslandı. Çalışmaya dahil edilmeme kriterleri daha önceden sitotoksik kemoterapi veya radyoterapi almak ve son 3 ay içerisinde hemoraji öyküsü bulunması olarak belirlendi. Bulgular: Yeni tanı kanser hastalarının %49.7'sinde ve kontrol grubunun %13'ünde anemi tespit edildi (p<0.001). Kanser hastası grubunda ortalama ferritin düzeyi 153 ng/mL iken kontrol grubunda 47 ng/mL olarak değerlendirldi (p< 0.001). Aksine hasta grubunda, serum demiri ve transferrin saturasyon yüzdesi daha düşük düzeydeydi (p< 0.001). Folat eksikliği (< 3.1 ng/mL) hasta grubunda kontrol grubuna göre daha fazla orandaydı (%6.5 ve %1, p<0.001). Kobalamin eksikliği (< 200 pg/mL) de hasta grubunda kontrol grubuna göre daha fazla oranda görüldü (%39.3 ve %17.7, p<0.001). Gastrointestinal yol kanserleri ile gastrointestinal yol dışı kanserler arasında anemi parametreleri açısından istatistiksel olarak anlamlı fark gözlenmedi. Metastatik hastalarda anemi oranı %59.7 iken nonmetastatik hastalarda %55.3 olarak tespit edildi.(p<0.05) Sonuç: Çalışmamızda, kanser hastalarında kontrol grubuna göre nutrisyonel eksikliklerin daha sık görüldüğü tespit edildi. Ferritin seviyesi kanser hastalarında daha yüksek ortalamada tespit edilmiş olsa da, serum demiri ve transferin saturasyon yüzdesi daha düşük değerdeydi. Bu durum ferritinin akut faz reaktanı özelliği de taşıması ile açıklandı. Kobalamin ve folat eksikliği inefektif eritropoez ve pansitopeniye yol açabilen nutrisyonel eksikliklerdir. Vitamin B12 veya folat eksik bu hastalara ek olarak sitotoksik kemoterapiler uygulanması halinde, miyelosupresif etki daha şiddetli ve uzun süreli olabilir. Sonuç olarak, kanser hastalarında tanı anında anemi parametrelerinin rutin olarak değerlendirilmesini önermekteyiz. Bu sayede bu nutrisyonel eksikliklerin tedavisi daha erken dönemde uygulanabilecek ve yan etki profili geniş olan gereksiz transfüzyonlardan kaçınılmış olacaktır. Anahtar sözcükler: kanser hastaları, anemi, vitamin B12, folat, demir eksikliği anemisi