Sözleşmeler Hukukunun uyumlaştırılması kapsamında sözleşmenin kurulması


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: MERT BURAK KARACA

Danışman: ZEHRA ÖZKAN ÜNER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

1789 Fransız Devrimi'ni takiben tarih sahnesine ulus devlet çıkmıştır. Ulus devletler, egemen olduğu sınırlar içerisinde kendi hukuklarını uygulamaya başlamıştır. Bir yandan ulus devletler arasında feodalizmin çöküşü, Sanayi Devrimi, merkantilist düşüncenin ortaya çıkışı, liberalizmin doğuşu, teknolojik ve bilimsel ilerleme gibi ekonomik, sosyolojik, hukuki vb. etkiler doğuran olaylar neticesinde uluslararası ticaretin artmış öte yandan ulus devletlerin her birinin farklı hukuk sistemine sahip olması nedeniyle, uluslararası ticaret sekteye uğramıştır. XX. yüzyılda küreselleşmenin etkisiyle uluslararası ticaret tarihte hiç görülmemiş seviyelere çıkmıştır. Bu yüzden uluslararası ticaretin önündeki hukuki engellerin ortadan kaldırılması amacıyla ulusal hukuklar arasındaki farkların azaltılmasına yönelik çalışmalara başlanmıştır. Uluslararası antlaşmalar ve literatürde ulusal hukuklar arasındaki farkların azaltılmasına karşılık gelecek şekilde hukukun birleştirilmesi, yakınlaştırılması, yaklaştırılması ve uyumlaştırılması gibi farklı terimler tercih edilmiştir. Bu tezde iki veya daha fazla hukuk düzenindeki aykırılıkları azaltmak veya ortadan kaldırmak amacıyla bu hukuk düzenlerini basitçe uzlaştırmak anlamına gelen ve diğer terimlere kıyasla daha geniş bir anlam ihtiva ettiği gibi literatürde de daha çok tercih edilen "hukukun uyumlaştırılması" terimi kullanılmıştır. Tezin Birinci Bölümünde geçmişten bugüne sözleşmeler hukuku alanında hukukun uyumlaştırılması konusu incelenmiştir. Bu çerçevede ius commune ve Anglosakson hukuku ile AB hukuku ele alınmıştır. Ayrıca bugün sözleşmeler hukuku alanında hukukun uyumlaştırılmasının dört temel uluslararası metni olan CISG, PECL, PICC ve DCFR'nin ortaya çıkışı, kapsamı ve önemi ifade edilmiştir. Tezin İkinci Bölümünde ise sözleşmenin kurucu unsurları ve sözleşmenin kurulması konuları incelenmiştir. Bu bölümün ilk alt başlığı sözleşme kavramı, sözleşmenin şekli ve yorumuna ayrılmıştır. Bu bölümün diğer alt başlığında sözleşmenin kurucu unsurlarından biri olan icap incelenmiştir. Bu alt başlıkta değerlendirilen konular icabın şartları ve icabın hükmünü yitirmesi olmuştur. Bu bölümün sonraki alt başlığında sözleşmenin diğer bir kurucu unsuru olan kabule odaklanılmış ve kabulün şartları, hükmünü yitirmesi ve genel işlem şartlarının çatışması konuları mercek altına alınmıştır. Son olarak bu bölümün son alt başlığında sözleşmenin kurulması anlatılmıştır. Tüm bu konular öncelikle Fransız, Alman, İngiliz ve Türk hukuku çerçevesinden detaylı ve karşılaştırılmalı olarak ele alınmıştır. Daha sonra CISG, PECL, PICC ile DCFR gerek kendi aralarında gerekse bu dört ülke hukuku çerçevesinde karşılaştırılmalı olarak değerlendirilmiştir. Tezin sonunda ulusal mevzuat ve uluslararası metinler arasında bazı önemli meselelerde farklılıklar olsa da sözleşmenin kurulması açısından büyük oranda bir uyumlaştırma sağlandığı sonucuna varılmıştır.