Kopya belirlemede benzerlik indekslerinin birey-uyum istatistikleri aracılığıyla aşamalı kullanımının I. tip hatalarının ve gücünün incelenmesi

---

Tezin Türü: Doktora

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, EĞİTİM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2021

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: ARZU UÇAR

Danışman: CELAL DEHA DOĞAN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Bu çalışma, bilgisayar temelli ve kağıt-kalem testi uygulamalarında, sınav maddelerine ilişkin madde ön bilgisine sahip olmayan ve cevap kopyalamadan kaynaklı test hilesi yapan bireyleri tespit etmek için aşamasız ve iki aşamalı olarak kullanılan indekslerin çeşitli koşullar altında I. tip hata oranları ve güçlerinin nasıl etkilenediğini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda, I. tip hata oranı ortalamaları elde edilmesi için Rasch modele dayalı, test hilesi yapan bireyin yeteneği (çok düşük yetenek, düşük yetenek), testin ortalama güçlüğü (kolay, zor) koşulları altında 100 yineleme ile 400 veri kümesi üretilmiştir. Kopya ve benzerlik indekslerinin, birey uyum istatistiklerinin, Kullback-Leibler uzaklık indeksinin güç ortalamaları için yetenek düzeyi, ortalama test güçlüğü ve kopya çekilen madde oranı (0.1, 0.4 ve 0.6) koşulları altında 100 yineleme yapılarak 1200 veri kümesi oluşturulmuştur. Aşamasız analizde kopya ve benzerlik indekslerinin, birey uyum istatistiklerinin ve Kullback-Leibler uzaklık indeksinin değişimlenen şartlar altında I. tip hata ve güç ortalamaları hesaplanıştır. İki aşamalı analizde önce birey uyum/Kullback-Leibler indeksleri ile test hilesi yapan bireyler belirlenmiştir. Belirlenen bireylerin sınav salonundaki yerlerine göre cevaplarını kopyalayabileceği potansiyel kaynak bireyler ile olan analizi için ise kopya ve benzerlik indeksleri kullanılarak, kopya ve benzerlik indekslerinin I. tip hata oranı ve güç ortalamaları elde edilmiştir. İki aşamalı analizde aşamasız analize göre daha düşük I. tip hata oranı ortalamaları, yine aşamasız analize göre daha yüksek güç ortalamaları elde edilmiştir. Kullback-Leibler indeksinin aşamasız kullanıldığında en düşük güç ve en yüksek hata ortalamasına sahip olduğu görülmüştür.