Jipsikol kommunitelerde bitki fonksiyonel örüntüleri ve türlerin bir arada yaşamasının çok boyutlu doğasının araştırılması
Tezin Türü: Yüksek Lisans
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, BİYOLOJİ ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: EBRU MELEK KOF
Danışman: Latif Kurt
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Bu çalışmada Beypazarı jipsli topraklarında, jips stresinden kaynaklanan edafik faktörlerin, kommunitelerin yapısını etkileyen temel ekolojik filtre olduğu hipotezi test edilmektedir. Bu test, kommunitenin fizyonomisine, bitki fonksiyonel karakter örüntülerine, tür çeşitliliğine ve türlerin bir arada yaşamasının çok boyutlu doğasına etkiyi araştırmayı amaçlamaktadır. Jipsikol kommunitelerin çok boyutlu doğasını incelemek amacıyla YAYGIN ÖRNEKLEME PROTOKOLÜ (Commen Protocol) kullanılmıştır. Kurulan plotlardaki transektlerde türlerin UZAYSAL DÜZLEMDE dağılımları ve benzerlikleri Jupyter notebook'da PYTHON ile MATPLOTLİB istatistiksel analizler yapılarak sonuca ulaşılmıştır. Jipsikol kommunitelerinde, diğer yaşam formlarına göre hemikriptofitlerin yoğun olduğu ve terofitlerin yüksek oranda bulunmasıyla birlikte transektlerin ve subplotların gösterilmesi, edafik koşulların belirleyici etkisini ortaya koymaktadır. Beypazarı'nda yer alan kommuniteler arasında Bitki Fonksiyonel Karakter Örüntüleri açısından belirgin bir fark gözlenmemiştir. İki plotun da düşük Nurse etkisinin jips stresinden kaynaklandığı sonucu ortaya çıkmıştır. Jipsikol ekosistemlerinin koruma önceliği göstermektedir, çünkü IUCN Tehlike kategorilerine göre CR_CRITICALY ENDANGERED (Çok Tehlikede), VU-VULNERABLE (Zarar Görebilir) ve ENENDANGERED (Tehlikede) kategorilerinde taksonları barındırmaktadır. Çalışma alanında EN kategorisinde 2 takson, VU kategorisinde 4 takson ve CR kategorisinde 2 takson tespit edilmiştir. Jipsikol kommunitelerinin endemizm ve genetik rezerv alanı olması, koruma stratejilerinin geliştirilmesi için kommunite dinamiklerinin aydınlatılmasına odaklanmayı gerektirmektedir. Anahtar Kelimeler: Jipsikol Kommünite Analizi, Bitki Fonksiyonel Karakterleri, Türlerin Çok Boyutlu Doğası, Nurse Efekt