Geriatrik Yaş Grubunda D Vitamini Düzeyinin Kemik Mineral Yoğunluğu, Kırık Riski ve Kas Gücü ile İlişkisinin Değerlendirilmesi
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2024
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ONUR NURLU
Danışman: Murat Varlı
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Giriş ve Amaç: D vitamininin kemik ve kas fonksiyonlarında direkt etkisi bulunmaktadır. D vitamini eksikliği kemik yoğunluğunda ve kas gücünde azalmalara yol açabilmektedir. Çalışmamızın amacı geriatrik popülasyonda vitamin D düzeyi ile kemik mineral yoğunluğu, kırık riski ve kas gücünün ilişkisini araştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Ocak 2021 ve Aralık 2023 tarihleri arasında Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi Geriatri Bilim Dalına başvuran hastaların verileri geriye dönük olarak incelendi. Çalışmaya dahil edilen hastaların vitamin D düzeyleri, el kavrama gücü, kemik mineral yoğunluğu ölçümleri, Fracture Risk Assessment Tool (FRAX) skorları analiz edildi. Komorbid hastalıklar, geriatrik sendromlar ve laboratuvar parametreleri değerlendirildi. Hastalar vitamin D düzeyine göre 20 ng/ml üzeri "yeterli", 20 ng/ml altı "düşük" şeklinde iki gruba ayrılarak karşılaştırıldı. Bulgular: Çalışmaya toplamda 192 katılımcı dahil edildi. Katılımcıların %61,5'i kadındı ve yaş ortalaması 78,1'di. D vitamini yeterli (>20 ng/ml) ve düşük (<20 ng/ml) olarak her iki grup karşılaştırıldığında, kas gücü vitamin D yeterli olan grupta anlamlı olarak yüksekti (p<0,001). Benzer şekilde vitamin D düzeyi yeterli grupta MNA toplam değeri yüksek (p=0,037), GDS skoru düşük (p=0,007) izlendi. Femur boynu KMY değerleri ve T skorları da D vitamini yeterli grupta anlamlı olarak yüksek görüldü (sırasıyla p=0,022 p=0,020). FRAX kırık riski değerinde her iki grup arasında anlamlı fark yoktu. Korelasyon analizinde vitamin D düzeyi ile FRAX 10 yıllık majör osteoporotik (p=0,003) ve kalça kırığı (p=0,014) riski arasında anlamlı negatif korelasyon görülürken, D vitamini ile femur boynu (p=0,004) ve lomber vertebra (p=0,019) T skorları arasında pozitif korelasyon görüldü. Korelasyon analizinde vitamin D düzeyi ile Katz (p=0,008), Lawton (p=0,006), MNA (p=0,03) skorları arasında pozitif korelasyon, GDS (p=0,004) ve FRAIL (p=0,028) skorlarında negatif korelasyon görüldü. Sonuç: D vitamini düzeyinin yeterli olması kemik mineral yoğunluğu ve kas gücünün korunmasında ve kırık riskinin azaltılmasında önemli bir parametredir. Aynı zamanda D vitamininin yeterli olması günlük yaşam aktivitelerinin sürdürülmesi ve depresyon semptomlarının azaltılmasında olumlu etkiler yapabilir. Anahtar Kelimeler: Vitamin D, Kas Gücü, Kırık Riski, Kemik Mineral Yoğunluğu