Karşılaştırmalı Hukukta cezalandırıcı tazminat (Punitive damages)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, ÖZEL HUKUK ANABİLİM DALI, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2012
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: SELİN ÖZDEN MERHACI
Danışman: ARZU OĞUZ
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Tezimizin ilk bölümünde Common Law hukuk düzeninin tarihi gelişimi ve temel kavramlarına, genel olarak haksız fiiller ve tazminat kavramına ve tezimizin ana konusunu oluşturan cezalandırıcı tazminatın tarihi gelişimi ve işlevlerine yer verilmiştir. Common Law hukuk düzeninin kıta Avrupası hukuk düzeninden farklı amacının zararın denkleştirilmesi, telafi edilmesi olmayan bazı tazminat türleri kabul ettiği görülmektedir. Yine bu bölümde cezalandırıcı tazminatın, cezalandırma ve önleme işlevleri sayesinde telafi edici tazminatlardan ayrıldığı ortaya konulmuştur.Tezimizin ikinci bölümünde ise cezalandırıcı tazminatın İngiltere ve Amerika'da nasıl uygulandığı sorusu cevaplandırılmıştır. Bu bölümde cezalandırıcı tazminatın İngiliz hukuk düzeninde kategori testi adı verilen bir test ile sınırlandırıldığı tespit edilmiştir. Amerikan hukukunda ise daha farklı bir yaklaşımın benimsendiği, sınırlandırmanın haksız fiil kategorilerine göre değil de, zarar verenin kusurunun ağırlığına göre yapıldığı hususu açıklanmıştır.Çalışmamızın son bölümünde ise karşılaştırmalı hukuk metodları çerçevesinde cezalandırıcı tazminatın ve dolayısıyla cezalandırma ve önleme fikrinin kıta Avrupası hukuk düzenlerinde görünümü tespit edilmeye çalışılmıştır. Bu açıdan kıta Avrupası hukukunda cezalandırma ve önleme işlevlerini haiz olduğu düşünülen manevi tazminat, çoklu tazminatlar, iş ve hizmet sözleşmelerinden doğan tazminatlar, icra inkar ve kötüniyet tazminatları ile temerrüt faizi kurumları incelenmiştir. Bu konuda genel bir değerlendirme yapıldığında kıta Avrupası hukuk düzenine dahil ülkelerin bazı kurumlarının, cezalandırma ve önleme düşüncesini bünyesinde barındırdığı görülmektedir. Bunlardan bazıları cezalandırıcı tazminat ile büyük benzerlik arz ederken, bazılarının cezalandırıcı tazminat ile işlevsel açıdan benzerlik arz ettiğini söylemek güçtür. Ancak bu çalışma Common Law'a özgü bir kavram olan cezalandırıcı tazminatın, kıta Avrupası hukukuna aslında ilk bakışta düşünüldüğü kadar yabancı olmadığını tespit etmesi açısından önemlidir.