İndol-amino asit türevi ilaç etken maddelerinin sentezleri ve biyolojik aktivitelerinin değerlendirilmesi


Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Biyoteknoloji Enstitüsü, Biyoteknoloji Anabilim Dalı, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2009

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: SEYHAN SEZEN CİHANER

Danışman: SİBEL SÜZEN

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Günümüzde sürekli artış gösteren serbest radikal kaynakları maruz kaldığımız oksidatif stresi de artırmaktadır. Diyabet, hipertansiyon, astım gibi bir çok hastalıkla ilişkisi yapılan çalışmalarla her gün daha fazla ortaya çıkan reaktif oksijen türlerinin (ROT) organizmada yol açtığı oksidatif hasarı önlemek için değişik mekanizmalarla enzimatik ve non-enzimatik antioksidanlar devreye girer. Ancak vitamin E, melatonin gibi doğal yollardan edinilen antioksidanlar artan ROT miktarı karşısında yetersiz kalmaktadır. Bu durum yüksek aktivite ve düşük toksisiteye ve yan etkiye sahip yeni antioksidan türlerinin sentezini gerekli kılmaktadır.Bu çalışma iki ara basamağı ve sonuç ürünlerinin tümü orijinal olan melatonin analoğu indol-amino asit türevi maddelerin sentezini, sentezlenen maddelerin yapılarının NMR, Mass ve IR spektrumlarıyla yapı aydınlatılmasını; sonuç ürünlerin antioksidan etkilerinin ortaya konulmasını içerir. Bu çalışma ile altı adet amino asit metil esteri (1a-f), altı adet azot korumalı amino asit metil esteri (2a-f), sekiz adet azot korumalı amino asit hidrazidi (3a-f, 5a-b), dokuz adet indol-amino asit hidrazidi (4a-f, 6a-b, 7a) olmak üzere toplam yirmidokuz adet bileşik sentezlenmiş ve yapıları aydınlatılmıştır. Elde edilen orijinal bileşikler aşağıdaki gibi sıralanabilir;N-Benzoil-D-serin Hidrazid (3c)N-Benzoil-L-prolin Hidrazid (3f)N-Benzoil- glisin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4a)N-Benzoil-L-alanin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4b)N-Benzoil-D-serin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4c)N-Benzoil-L-metiyonin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4d)N-Benzoil-L-triptofan(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4e)N-Benzoil-L-prolin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (4f)N-t-bütoksikarbonil-L-alanin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (6a)N-t-bütoksikarbonil-L-serin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (6b)N-t-bütoksikarbonil-L-histidin(1H-indol-3¬¬-il)hidrazid (7a)Sentezlenen bileşiklerin antioksidan aktiviteleri, DPPH ve Lipid Peroksidasyonu İnhibisyonu yöntemleriyle test edildi. Sentezlenen tüm sonuç ürünlerde antioksidan etki görülmüştür. Maddelerin aktiviteleri vitamin E ve melatoninle karşılaştırıldığında genelde bu maddelere ya yakın ya da ikisinden yüksek aktivite bulunmuştur. DPPH testinin sonuçları çok dikkat çekici değilken Lipit Peroksidasyonu İnhibisyonu testinde bileşiklerden bir kısmının (4e, 6a) yüksek aktiviteye sahip olduğu belirlenmiştir.Anahtar Kelimeler: antioksidan aktivite, melatonin analoğu, indol, aminoasit, sentez