Sosyal pediatri polikliniğinde sağlık izlemi yapılan çocukların 24 aylık izlemlerinin sonuçları
Tezin Türü: Tıpta Uzmanlık
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Tıp Fakültesi, Dahili Tıp Bilimleri Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2008
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: ATAKAN COMBA
Danışman: BETÜL ULUKOL
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Sağlık izlemi, çocuk sağlığı alanında birinci basamak hizmetlerinin temelinioluşturmaktadır. Özellikle 024ay arası dönem, sağlık izlemleri açısından,temel koruyucu sağlık uygulamalarının yapıldığı önemli bir süreci kapsar. Bizçalışmamızda Sosyal Pediatri Polikliniğinde sağlık izlemi yapılan çocukların,ilk 24 aylık sağlık izlem sonuçlarını değerlendirmeyi amaçladık. Bu bağlamdaçocukların sosyodemografik özellikleri, beslenme ve büyüme durumları ileaşılanma durumları değerlendirilmiştir. Ayrıca tarama uygulamalarının (kansayımı taraması, gelişimsel kalça displazisi taraması, idrar taraması) analiziyapılmış ve ailelerin proflaktik vitamin uygulamalarına ( D vitamini proflaksisive demir proflaksi) uyumları da incelenmiştir. Ek olarak çocukların yeni doğandöneminden sonra, 24. aya kadar geçirdikleri sağlık sorunlarına ait bilgiler dedeğerlendirilmiştir.Çalışmaya, Sosyal Pediatri Polikliniğinde izlenmekte olan çocuklardan, ilk 2yaşta sağlık izlem ziyaretleri düzenli olarak yapılmış 501 çocuk alınmıştır.Dosyalarda bulunmayan bilgiler için ailelerle telefonla veya yüz yüzegörüşülerek eksik bilgiler tamamlanmıştır.Araştırma grubunun 252'si (%50,3) erkek, 249'u (%49,7) kız çocuklardanoluşmaktadır. Bebeklerin 453'ü (%90,4) term, 48'i (%9,6) pretermdir. İki24aylık dönemdeki sağlık izlem ziyareti sayısı ortalama 10,40±1,01'dir.Çocukların iki yaşına kadar olan izlemlerinde, hemen tümünün boy ve vücutağırlığı ölçümleri normal persantil değerlerinde seyretmiştir.Çocukların %3'ünün hiç anne sütü almadığı, ilk altı ay sadece anne sütü ilebeslenenlerin grubun %33,1'ini oluşturduğu ve 1924ayda anne sütü almayadevam eden çocuk sıklığının da % 39,5 düzeyinde olduğu saptanmıştır.Bebeklerin, ek gıdaya başlama zamanı ortalama 4,26 ±1,9ay'dır. Preterm,düşük doğum ağırlıklı ve sezaryen ile doğan bebeklerin ek gıdaya dahaerken başladığı belirlenmiştir. Ek gıdaya erken başlamanın, ilk altı aydaformül süt ile beslenmenin ve annenin çalışıyor olmasının emzirme süresiniolumsuz etkilediği saptanmıştır.Çalışmada dosya verileri incelenen 501 çocuğun tümünün de yaşına göretam aşılı olduğu belirlenmiştir. Bu çocukların izlemi Hemophilus influenzae tipb (Hib) aşısının henüz rutin olarak uygulanmadığı döneme ait olmakla birlikte,2 yaşın sonunda çocukların % 82'sinin Hib'e karşı aşılandığı saptanmıştır.Çalışmaya alınan çocukların tümüne demir ve D vitamini profilaksisibaşlanmıştır. Ancak demir proflaksisini düzenli alanların sıklığı % 67,8'dir.Bu çocuklarda 24. ayda demir eksikliği anemisinin sıklığı belirgin olarakazalmıştır. Çocukların % 92,8'i gelişimsel kalça displazisi açısındanultrasonografik olarak incelenmiş, hiç birinde patoloji saptanmamıştır. Ancakbu çocuklardan birinde 5. ayda yapılan fizik muayene ile gelişimsel kalçadisplazisi tanısı konmuştur. Çocukların tümüne 49aylar arasında tam kansayımı yapılmış, bunların da %15,3'ünde demir eksikliği anemisisaptanmıştır. İdrar taraması yapılan 455 çocuktan %3,5'inde asemptomatikbakteriüri saptanmıştır.Çocukların yenidoğan döneminden sonra, 2. yaş sonuna kadar sürenizlemlerinde en sık karşılaştıkları sağlık sorununun enfeksiyon hastalıklarıolduğu, % 83'ünün en az bir kez enfeksiyon geçirdiği belirlenmiştir. En sıkgeçirdikleri enfeksiyon üst solunum yolu enfeksiyonudur. İkinci sıklıktakarsılaşılan sağlık sorunu demir eksikliği anemisidir. Çocukların aşılandıklarıhastalıklardan herhangi birine yakalanmadığı saptanmıştır. Tam aşılı olmanınbu hastalıklara karşı koruyucu etkisi bu çalışmada da görülmüştür.Sonuç olarak, bu çalışma, sağlık izlem ziyaretleri düzenli yapılmış olsa daannelerin bebek beslenmesi konusundaki bilgi ve davranışlarınınyetersizliğini göstermektedir? altı ay boyunca yalnızca anne sütü verenlerinsıklığı düşüktür, ek gıda başlama zamanı 4 aya kadar inmektedir. Her nekadar büyüme geriliği saptanmamış olsa da, bebeklerin yeterince anne sütüalamamış olması çeşitli sağlık sorunlarına da yol açmış olabilir. Sütçocukluğu döneminde görülen demir eksikliği anemisi sıklığı ve yüksekenfeksiyon hastalığı insidansının beslenme ile ilişkili olabileceğidüşünülmüştür. Ayrıca bu araştırma tarama uygulamalarının ve demirproflaksisinin önemini ortaya koymaktadır.Bu sonuçlar göstermektedir ki, anne sütü ile beslenme konusunda yapılaneğitimlerin artırılması ve annelere emzirme konusunda tutum kazandırılmayaçalışılması gerekir. Aynı zamanda düzenli profilaktik uygulamaların ve taramauygulamalarının etkinliği dikkate alınarak aksatılmaksızın sürdürülmesisağlanmalıdır.Anahtar sözcükler: Çocuk sağlığı izlemi, büyümenin değerlendirilmesi,taramalar, profilaktik vitamin uygulamaları, anne sütü.