Sırp-Hırvat-Sloven Krallığı Dönemi'nde Yugoslavya'nın siyasi hayatı ve Türkiye ile diplomatik ilişkiler (1918-1941)
Tezin Türü: Doktora
Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Tarih Bölümü, Türkiye
Tezin Onay Tarihi: 2009
Tezin Dili: Türkçe
Öğrenci: GÜLŞAH KURT GÜVELOĞLU
Danışman: NEŞE ÖZDEN
Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu
Özet:Balkanlar coğrafyası 19.yy'a gelindiğinde bir çok siyasi olayla birlikte büyük bir değişim geçirmiş ve bölgenin hakim imparatorluklarından ikisinin yıkılışına şahit olmuştur. I. Dünya Savaşı'nın ardından bu imparatorlukların yıkılmasıyla birlikte bir çok ulus kendi bağımsız devletlerini kurmuşlardır. Sırp, Hırvat ve Sloven uluslarına dayalı ve onları bir çatı altında toplayan SHS Krallığı 1 Aralık 1918 yılında kurulmuştur. Bu yapılanma içinde bölgede yaşayan Bosnalı Müslümanlar ise krallık içinde farklı bir unsur olarak tanımlanmak yerine krallığın temel unsurları arasında sayılmışlardır. Kurulduğu günden itibaren siyasi olarak pek çok zorluklar yaşayan krallık en başta Sırp-Hırvat çekişmesine dayalı merkeziyetçilik-federalizm kavgalarına sahne olmuş; Hırvatların beraberinde temsil edilmeyen diğer unsurların da hoşnutsuzluğuyla birlikte krallığın ömrü uzun olmamış ve Avrupa'da artan Alman ve İtalyan nüfuzları ve içerde Hırvat ayrılıkçılığının artmasıyla birlikte 1941 yılında Mihver devletlerinin işgaliyle birlikte son bulmuştur. Tezde 1918-1941 sürecinde krallığın siyasi hayatı ele alınarak, bu süreçte Bosna'nın durumu ve özellikle Müslüman halkın siyasi faaliyetlerine değinilmiş ve bunu yaparken de Türkiye ile ilişkilerini ortaya koyarak iki ülke arasındaki ilişkilerin Balkan politikalarına ve Avrupa dengelerine olan etkileri değerlendirilmiştir. Tezde, Krallığın kurulması öncesinde yaşanan gelişmelerden başlayarak kuruluş sürecine ve sonrasındaki iç siyasi duruma ve bu durumda Bosna'da yaşayan Müslüman halkın -Osmanlı döneminden kalan dini-kültürel bağlar nedeniyle- siyasi ve sosyal durumuna odaklanılmıştır. Aynı oranda Türkiye ile ilişkilerine değinilerek özellikle Cumhuriyetimizin kurucusu Atatürk'e ve Türkiye'ye olan bakış açısı da verilmiştir. Tezin asıl problemi, Türkiye'nin 1930'larda giriştiği Balkan Birliği yaratma politikalarını daha iyi ortaya koyabilmek ve üzerinde hemen hemen hiç durulmamış bir dönem olan 1918-1941 sürecinde ?Yugoslavya? topraklarında -Bosna ekseninde- nelerin yaşandığını gösterebilmektir.