Nietzsche'de toplumsal tahayyül.-Din, tanrı, üstinsan-

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, FELSEFE VE DİN BİLİMLERİ ANABİLİM DALI, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2017

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: NİZAMEDDİN DURAN

Danışman: İHSAN TOKER

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Nietzsche, bunalımlı bir çağın kendi özelliklerine uygun olarak yetiştirdiği en girift, en aykırı ve en önemli düşünürlerinden biridir. Nietzsche denildiği zaman da ilk akla gelen Tanrı, din, insan-üstinsan, ahlak, erdem, öte dünya, yaşam felsefesi ve özellikle değerlerin yeniden değerlendirilmesidir. Biz, Nietzsche'nin toplumsal tahayyülü çerçevesinde onu, böyle bir değerlendirmeye iten koşulların ve nedenlerin neler olduğunu araştırdık, ardından kendince haklı olan sebeplerini ortaya koyduk, sonra da, insanlığı kurtarma noktasında gösterdiği hedef ve çareleri, bunların sosyal açıdan etkilerini, istenilen amaca götürüp götürmediklerini tespit etmeye çalıştık. Bunun yanında, bireyi kurtarmak için sunduğu reçetesinin sonuçlarını, daha önemlisi, kendisinin bundan umduğunu bulup bulmadığını gözlemledik. Sonuçta Nietzsche, bu düşüncelerinin, birey ve toplum açısından bir muhasebesini yapma fırsatını bulabilmiş midir; sosyal hayata katkısı, etkisi ve yansıması olmuş mudur, yoksa bir hayal kırıklığının faturası ve bir çıkmaz sokağın neticesi olarak, intihara teşebbüsün kıvılcımlarını mı çakmıştır? Bu araştırma, bunları görmeye yönelik bir çabadır. Araştırmada üzerinde durulan noktaların ilki, Nietzsche'nin karşı çıktığı hususların neler olduğu ve bunlara neden karşı çıktığıdır? İkincisi ise Nietzsche'nin bunların yerine neyi önerdiği ve bu önerilerinin sosyal açıdan etkilerinin neler olduğudur. Ayrıca araştırma, Nietzsche'nin Din ve Tanrı konularındaki görüşlerinin ve 'üstinsan' projesi/modelinin ne olduğu ve bu modelin, sosyolojik olarak bir şey kazandırıp kazandırmadığının anlaşılmasına yönelik olmuştur. Anahtar kelimeler: Nietzsche, toplumsal tahayyül, din, Tanrı, Üstinsan, değerler