Dijital radyografide görüntü kalitesine ve hasta dozuna bağlı olarak optimum grid seçiminin araştırılması

---

Tezin Türü: Yüksek Lisans

Tezin Yürütüldüğü Kurum: Ankara Üniversitesi, Nükleer Bilimler Enstitüsü, Medikal Fizik Bölümü, Türkiye

Tezin Onay Tarihi: 2022

Tezin Dili: Türkçe

Öğrenci: DİLRUBA BABÜROĞLU

Danışman: Turan Olğar

Açık Arşiv Koleksiyonu: AVESİS Açık Erişim Koleksiyonu

Özet:

Medikal görüntülemede x-ışını dedektörüne ulaşan saçılan x-ışınları, görüntüdeki kontrastı azaltmaktadır. Dedektöre ulaşan saçılan foton sayısını azaltmak ve böylece görüntü kontrastını iyileştirmek için gridler kullanılmaktadır. Bu tezin amacı, dijital radyografide farklı tasarıma sahip gridlerin farklı hasta kalınlıklarını temsil eden PMMA (Polymethylmethacrylate) fantomu kalınlıklarında ve tüp voltajlarında görüntü kalitesi ve hasta dozu üzerindeki etkisinin araştırılmasıdır. Tez çalışmasında Philips Digital Diagnost düzlem panel dedektörü ile beraber kullanılan farklı üreticiye sahip ve 8:1, 10:1 ve 12:1 grid oranında toplamda 9 adet grid kullanılmıştır. Görüntü kalitesi ve hasta dozu değerlendirmeleri, sinyal farkı gürültü oranı (signal difference-to-noise ratio, SdNR) bucky faktörü ve görüntü kalitesi hasta dozu arasındaki optimizasyon derecesini gösteren Figure of Merit (FOM) parametresi ölçülerek gerçekleştirilmiştir. Grid kullanımının gerekliliği sinyal gürültü oranı iyileştirme faktörüne (signal-to-noise improvement factor, SIF) bağlı olarak değerlendirilmiştir. SIF değeri artan PMMA kalınlığı ile artmıştır. Tüm gridler için, çocuk hasta kalınlığını temsil eden 5 cm PMMA kalınlığında SIF değeri 1.0'den küçük bulunmuştur. Bu nedenle gridler çocuk hastalarda kullanılmamalıdır. Grid kullanımına bağlı olarak hasta dozunda artışı temsil eden Bucky faktörü, artan PMMA kalınlığı ve grid oranı ile artmıştır. Aynı PMMA kalınlığında, yüksek grid oranına sahip gridlerin FOM değerleri daha yüksek çıkmıştır. Ayrıca aynı grid oranına sahip gridler için FOM değerleri, karbon fiber kaplı/ara malzemesine sahip griler için en yüksek iken, alüminyum kaplı/ara malzemesine sahip gridler için ise daha düşük değerlere sahiptir. Alüminyuma göre daha düşük atom numarasına sahip karbon fiber ile kaplı/ara malzemesine sahip gridlerin, yüksek primer radyasyon geçirgenliğinden dolayı diğer gridlere göre daha yüksek FOM değerleri vermiştir.